Vladajuće stranke u Italiji predložile su prelaz na potpuno proporcionalni izborni sistem koji garantuje većinu koalicijama sa više od 40% glasova. Trenutni model kombinuje proporcionalni sistem sa 36% mandata iz jednomandatnih okruga. Novi predlog predviđa i drugi krug glasanja ako koalicije osvoje između 35% i 40% glasova i zahteva parlamentarnu potvrdu. Opozicija tvrdi da je cilj izmene očuvanje vlasti, dok referendum o pravosuđu u martu predstavlja važan test za premijerku Meloni.
Italija Menja Izborni Zakon — Predlog Koji Garantuje Većinu Koalicijama Sa Preko 40% Glasova
FILE PHOTO: Italian Prime Minister Giorgia Meloni, Foreign Minister Antonio Tajani, Deputy Prime Minister Matteo Salvini and members of the Parliament attend a commemoration for Pope Francis during a joint session of the Italian parliament in Rome, Italy, April 23, 2025. REUTERS/Matteo Minnella/File Photo
Rim, 26. feb — Vladajuće stranke u Italiji postigle su dogovor o sveobuhvatnoj izmeni izbornog zakona, koja predviđa prelaz na potpuno proporcionalni sistem i mehanizam za garantovanu većinu za koalicije koje osvoje više od 40% glasova. Predlog, koji je potekao iz redova desne koalicije okupljene oko Braće Italije, Lige i Forza Italia, izazvao je oštru raspravu s opozicijom koja tvrdi da promena ima za cilj očuvanje aktuelne vlasti premijerke Giorgie Meloni.
Šta predlaže novi model
Prema sadašnjem sistemu, većina zastupnika u oba doma parlamenta bira se proporcionalno preko partijskih lista, dok se 36% mandata dodeljuje putem jednomandatnih okruga po principu većinskog glasanja u jednom krugu. Novi predlog ukida kombinovani model i predviđa:
- potpuni prelaz na proporcionalni sistem;
- garantovanu parlamentarno-operativnu većinu za koalicije koje osvoje preko 40% glasova;
- drugi krug glasanja koji bi se održao samo ako najjače koalicije osvoje između 35% i 40% glasova.
Politički kontekst i reakcije
Na izborima 2022. godine neuspeh glavnih opozicionih snaga da formiraju zajedničku koaliciju olakšao je desnici osvajanje većine mandata u jednomandatnim okruzima. Sada se šira levo orijentisana koalicija čini spremnom za ujedinjenje, što bi moglo izmeniti geografski raspored snaga, posebno u južnim regionima Italije.
Stefano Benigni, zamenik lidera Forza Italia: Centar-desnica radi na izbornom zakonu koji će doneti stabilnost zemlji, jasno odražavati glas građana i obezbediti snažnu i kredibilnu vladu.
Sa druge strane, Demokratska stranka (PD) upozorava da je cilj izmene zakonodavstva zaštita ličnih interesa vladajućih stranaka. Analitičari, poput Fabrizia Masije, podsećaju da predlog pokušava da reši situaciju u kojoj lista sa najviše glasova ne bi nužno imala većinu mestâ u parlamentu.
Dalji koraci
Predlog zahteva odobrenje parlamenta i mogao bi biti predmet daljih izmena tokom zakonodavnog procesa. Istovremeno, nadolazeći referendum o reformi pravosuđa, zakazan za mart, označen je kao važan test popularnosti vlade i premijerke Meloni pre narednih opštih izbora 2027. godine.
Zaključak: Predložene promene su veliki ustrojstveni zahvat koji bi izmenio način predstavljanja volje birača u parlamentu i verovatno produbio političku podelu između vladajuće desnice i leve opozicije.
Pomozite nam da budemo bolji.
