Tim predvođen Stephenom Chesterom otkrio je tri mala zuba rod Purgatorius u Corral Bluffs (Kolorado), najjužnije zabeležene za taj rod. Zubi su stari ~65,46 ili ~65,38 miliona godina (oko 656.000–560.000 godina nakon K/Pg granice) i ukazuju da su rani srodnici primata bili rasprostranjeniji nego što se ranije mislilo. Nalaz naglašava važnost screen-washing tehnika i sistematskog pretraživanja sedimenata za otkrivanje sitnih, ali evolutivno značajnih fosila.
Tri Zuba Manja Od Zrna Pirinča Pomeraju Mapu Najranijih Srodnika Primata
Brooklyn College Professor Stephen Chester (center) points out dental features on an enlarged model of an extinct mammal to undergraduate research assistants (left to right) Aisha Amir, Aidan Smith, Todd Skahill, and Shruthika Srinivasan) at his lab on campus. (CREDIT: CUNY)
Par zuba manjeg od zrna pirinča iz Kolorada iznova definiše gde su se pre oko 66 miliona godina nalazili najraniji srodnici primata. Nalaz potpisuje tim predvođen profesorom Stephenom Chesterom i objavljen je kao naslovna studija u Journal of Vertebrate Paleontology.
Šta je pronađeno i gde
Reč je o tri izolovana zuba pripisana rodu Purgatorius, pronađena na lokalitetu DMNH Loc. 7383 u Corral Bluffs oblasti, unutar Denver formacije u Denver Basin. Lokalitet leži 99,8 metara iznad granice Kreda–Paleogen (K/Pg), što ga datira u rani paleocen.
A lifelike rendering of the archaic primate Purgatorius. (CREDIT: Andrey Atuchin.)
Starost i metodologija
Autori navode dve procene starosti sedimenata: ~65,46 miliona godina ili ~65,38 miliona godina, što znači da su zubi nastali otprilike 656.000 do 560.000 godina nakon masovnog izumiranja koje je zatvorilo eru dinosaurusa. Fosile su otkrili pomoću screen-washing metode — pranja sedimenata kroz fino sito — proces koji je ključan za pronalazak ovako sitnih elemenata.
Zašto su ovi zubi važni
Purgatorius se smatra jednim od najranijih predstavnika grupacije Euarchonta (koja obuhvata primate, kolugose i drvošojke) i često se tretira kao stem-primate, odnosno blizak predak kasnijih primata. Dosadašnja nalazišta bila su koncentrisana na severu (Montana, Saskatchewan), pa je ovaj južniji nalaz značajan za razumevanje prostornog širenja vrste.
Map illustrating the location of the discovery of Purgatorius specimens in the Denver Basin, Colorado (see rectangle, enlarged in part B), and previously reported Purgatorius-bearing localities depicted by orange circles, as well as depositional basins (darker gray) that preserve Puercan localities. (CREDIT: Journal of Vertebrate Paleontology)
Morfoloske karakteristike
Opisani zubi kombinuju osobine koje nisu ranije zabeležene kod poznatih vrsta Purgatorius. Među istaknutim detaljima su relativno mali četvrti gornji premolar (P4), drugi gornji molar (M2) sa izraženom parastilnom režom i fragment donjeg molara sa potpuno zatvorenim talonidnim bazenom i niskim krunama. M2 iz Kolorada je manji od svih do sada poznatih purgatoriidnih M2, što upućuje na mogućnost ranije, primitivnije forme.
Biogeografske implikacije
Nalaz podržava scenarij širenja Purgatorius sa severa prema jugu tokom ranog paleocena, ali autori ističu i alternativu: da se poreklo grupe možda krije u regionima sa lošije dokumentovanim fosilnim zapisom (uzvišenja, istočni predeli Severne Amerike). U svakom slučaju, rad naglašava da je deo ranije pretpostavljene „severne distribucije" možda bio artefakt prikupljanja uzoraka.
Comparison of micro-CT scan renderings of Purgatorius P4s in buccal, A–E and occlusal, F–J views, M2s in buccal, K–O and occlusal, P–T views, and m1s in occlusal, U–Y and distal, Z–DD views, with several specimens reversed to facilitate comparisons. (CREDIT: Journal of Vertebrate Paleontology)
"Naši rezultati pokazuju da mali fosili lako mogu biti promašeni. Intenzivnijim pretraživanjem, posebno upotrebom screen-washing tehnika, nesumnjivo ćemo otkriti mnogo važnijih primeraka," rekao je Chester.
Tehničke i finansijske napomene
Da bi se izdvojili samo ovi primerci, tim je preradio tone sedimenata. Studija je delimično finansirana kolaborativnim grantom National Science Foundation vrednim približno 3 miliona dolara (dodeljen 2023), koji takođe podržava angažman studenata Brooklyn College-a u analizama sedimenata.
Zaključak i perspektive
Tri mala zuba iz Corral Bluffsa predstavljaju važnu tačku podataka za rekonstruisanje ranih faza evolucije Pan-Primates/Euarchonta. Autori ostaju oprezni — potrebni su dalji nalazi da bi se potvrdila nova vrsta ili da bi se preciznije rekonstruisala filogenija — ali otkriće jasno pokazuje koliko metoda prikupljanja i intenzitet pretraživanja utiču na našu sliku života nakon masovnog izumiranja.
Rezultati studije dostupni su online u Journal of Vertebrate Paleontology.
Pomozite nam da budemo bolji.
