Webbovi novi snimci otkrivaju planetarnu nebulu PMR 1 u sazvežđu Vela sa ranije neviđenim detaljima. Objekt, udaljen oko 5.000 svetlosnih godina, podseća na „mozak“ unutar mehurića zbog dve simetrične regije i tamne pruge. NIRCam i MIRI pokazuju različite slojeve gasa i prašine, što pomaže u razumevanju istorije izbacivanja materijala. Konačna sudbina zvezde zavisi od njene mase — od bele patuljke do moguće supernove.
Webb Otkriva 'Exposed Cranium': Detaljni Pogled Na Planetarnu Nebulu PMR 1
Webb reveals “Exposed Cranium” nebula | NASA, ESA, CSA, STSc
Nešto u sazvežđu Vela — deo južne Mlečne staze vidljiv pretežno sa južne hemisfere — podseća na ploveći mozak u svemiru. Astronomi su objekt prozvali „Exposed Cranium“, a najnoviji snimci sa Kosmičkog teleskopa James Webb otkrivaju ga u dosad neviđenim detaljima.
Šta pokazuju novi snimci?
Nebula PMR 1, udaljena oko 5.000 svetlosnih godina, nastala je kada je umiruća zvezda počela da izbacuje svoje spoljne slojeve. Rezultat je šireća ljuska gasa i prašine koja danas svetli pod uticajem vrućeg jezgra zvezde.
Webb je objekat snimio dvema ključnim kamerama, a svaka otkriva pomalo drugačiju sliku:
- NIRCam (Near-Infrared Camera) prikazuje bledu spoljašnju „ljusku“ koja formira prsten, dok unutrašnji oblaci svetle narandžasto. Uočljiva tamna pruga deli strukturu na dva režnja, što daje vizuelnu sličnost sa polovicama mozga.
- MIRI (Mid-Infrared Instrument) pruža pogled na dužim talasnim dužinama: mehurić oko nebulе prelazi u plavo-ljubičaste tonove, unutrašnjost izgleda gušće i zapletenije, a tamna pruga se delimično gubi zbog gustine prašine koja blokira vidljivost.
Zašto je posmatranje u više talasnih dužina važno?
Svaka infracrvena talasna dužina naglašava različite komponente — sveže izbačen gas, oblake prašine i bledu spoljnu ljusku koja se udaljava od matične zvezde. Kombinovani podaci pomažu astronomima da rekonstruišu istoriju izbacivanja materijala i odnos između prašine i gasa u različitim slojevima nebulе.
Šta sleduje zvezdi i nebuli?
Konačna sudbina zvezde koja je stvorila PMR 1 zavisi od njene mase, koja još nije precizno određena. Manje masivne zvezde obično se smiruju i formiraju bele patuljke, dok masivnije mogu proći kroz eksploziju supernove. Bez obzira na ishod, osvetljena ljuska PMR 1 nastaviće da se širi hiljadama godina pre nego što se postepeno razredi i nestane u pozadini galaksije.
Istorija posmatranja: Nebulu je prvi put otkrio teleskop Spitzer 2013. godine, ali detaljne slike su izostajale sve dok Webb nije omogućio dublji i kontrastniji pogled.
Izvori: NASA, ESA, STScI, Live Science
Pomozite nam da budemo bolji.
