Živadin Jovanović, bivši ministar spoljnih poslova SRJ, u izjavi povodom 20. godišnjice smrti Slobodana Miloševića izjavio je da je Milošević bio vizionar, državnik i borac za socijalnu pravdu, ali i zatočenik Haškog tribunala. Jovanović sumnja u prirodnost Miloševićeve smrti i tvrdi da mu je uskraćeno lečenje uprkos ponudama iz Moskve. Istakao je spoljnopolitičke sporazume iz devedesetih i pozvao da se sačuvaju ključni državni interesi koje smatra delom Miloševićevog nasleđa.
Jovanović Povodom 20 Godina Od Miloševićeve Smrti: Vizionar, Državnik I Simbol Otpora
Dvadeset godina nakon smrti Slobodana Miloševića, njegovo ime i dalje deli javnost u Srbiji i ostavlja snažnu istorijsku i političku senku. U emisiji Jutro na RT, bivši ministar spoljnih poslova SRJ Živadin Jovanović izneo je detaljno tumačenje Miloševićeve uloge, nasleđa i okolnosti njegove smrti – tumačenje koje, kako je naglasio, prevazilazi jednostrane i stereotipne predstave iz devedesetih.
Pogled Živadina Jovanovića
Jovanović ocenjuje da je Milošević bio višeslojna ličnost: privrednik, bankar, političar, državnik i zatočenik Haškog tribunala. Po njegovim rečima, odnos javnosti prema Miloševiću ostaje polarizovan – jedni ga vide kao simbol otpora zapadnoj dominaciji i branitelja nacionalnih interesa, dok ga drugi vide kao predstavnika autoritarne ere čije su posledice dugotrajne.
Suđenje i sumnje oko smrti
“Prošlo je 20 godina od kako je umro u Haškom tribunalu. Obično se govori da je umro pod nerazjašnjenim okolnostima, ali danas preovladava mišljenje da to nije bila sasvim prirodna smrt i da je došlo do uskraćivanja adekvatnog lečenja,” rekao je Jovanović.
Prema Jovanovićevim navodima, Milošević je tražio lečenje u Moskvi, uz garancije Ruske Federacije, ali mu to nije bilo omogućeno. On smatra da su tok procesa i sadržaj optužnice menjani, te da su brojne odbrambene mogućnosti i svedoci ostali neiskorišćeni. Takve tvrdnje predstavljaju Jovanovićevo tumačenje događaja i nalaze se među stavovima koji su u javnosti i stručnoj raspravi predmet debata.
Političko i društveno nasleđe
Jovanović ističe da je Milošević zastupao model socijalne pravde i drugačiji pristup privatizaciji: akcionarsku privatizaciju u kojoj bi radnici i građani imali udeo u vlasništvu, a ne klasičnu rasprodaju državne i društvene imovine. Kao primer spominje i privatizaciju stambenog fonda u uslovima sankcija, kada je po njegovom tumačenju nastojano obezbediti da korisnici stanova steknu vlasnička prava pod povoljnim uslovima.
Spoljna politika i regionalni sporazumi
Među spoljnopolitičkim potezima koje je Jovanović izdvojio su sporazum o bezcarinskoj trgovini sa Rusijom, zvanična poseta Kini 1997. i potpisivanje deklaracije o prijateljstvu sa tadašnjim kineskim liderom Jiang Zeminom, kao i dijalog sa albanskim premijerom Fatosom Nanom na Kritu. Jovanović ocenjuje da je Milošević, po pitanju Bosne i Hercegovine, imao ključnu ulogu u ostvarivanju Dejtonskog sporazuma i međunarodnog statusa Republike Srpske, te kao takav ostavlja trajan pravno-politički trag.
Upozorenje o posledicama promena iz 2000.
Govoreći o govoru od 2. oktobra 2000. i događajima nakon 5. oktobra, Jovanović tvrdi da je Milošević upozoravao na rizike prihvatanja zapadnog modela koji bi doveo do rasprodaje imovine i gubitka suvereniteta. Po njegovom mišljenju, promene tog perioda dovele su do ulaska stranog kapitala u bankarski sistem i promene ekonomskog okvira zemlje.
Zaključak i preporuka
Jovanović zaključuje da je važno ostaviti po strani propagandne floskule iz devedesetih i fokusirati se na praktična državna pitanja koja smatra nasleđem Miloševića: očuvanje Republike Srpske, sprovođenje Rezolucije SB 1244 i jedinstvo Srbije. On poziva na promišljenu procenu šta od toga treba čuvati kao državni interes u savremenim uslovima.
Napomena: Izneseni stavovi predstavljaju tumačenja i ocene Živadina Jovanovića. Mnogi aspekti opisanih događaja i ocena su predmet šire javne i stručne rasprave i nisu jednoznačno prihvaćeni.
Pomozite nam da budemo bolji.
