Kanada je predstavila paket od C$35 milijardi za jačanje odbrane u Arktiku i smanjenje oslanjanja na SAD. Plan predviđa C$32 milijarde za proširenje vojnih aerodroma i izgradnju četiri logistička čvorišta, modernizaciju civilne infrastrukture i ubrzanje puteva ka jugu. Ottawa ističe da klimatske promene i geostrateška konkurencija čine Arktik prioritetom nacionalne bezbednosti.
Kanada Najavljuje C$35 Milijardi Za Jačanje Arktičke Odbrane I Smanjenje Oslanjivanja Na SAD
Canada's Prime Minister Mark Carney speaks, as members of the Canadian Armed Forces stand behind him, during his visit to the Royal Canadian Air Force (RCAF) 440 Transport Squadron, in Yellowknife, Northwest Territories, Canada, March 12, 2026. REUTERS/Carlos Osorio
U Yellowknifeu, glavnom gradu Northwest Territories, premijer Justin Trudeau predstavio je plan vredan C$35 milijardi (oko $25,7 milijardi) za jačanje kanadske odbrane u arktičkom regionu, sa ciljem smanjenja oslanjanja na Sjedinjene Države.
Canada's Prime Minister Mark Carney walks in front of members of the Canadian Armed Forces during his visit to the Royal Canadian Air Force (RCAF) 440 Transport Squadron, in Yellowknife, Northwest Territories, Canada, March 12, 2026. REUTERS/Carlos Osorio
Zašto je plan važan
Kanada se decenijama oslanjala na američku podršku u nadgledanju svoje arktičke teritorije, koja obuhvata oko 4,4 miliona km² kopna i mora — više od površine Indije — i gotovo je nenastanjena. Zbog promenljivih odnosa sa Vašingtonom, uključujući trgovinske tenzije i retoričke napetosti, Ottawa želi da preuzme veću kontrolu nad sopstvenom bezbednošću u regionu.
Canada's Prime Minister Mark Carney speaks, as members of the Canadian Armed Forces stand behind him, during his visit to the Royal Canadian Air Force (RCAF) 440 Transport Squadron, in Yellowknife, Northwest Territories, Canada, March 12, 2026. REUTERS/Carlos Osorio
„Više se nećemo oslanjati na jednu jedinu naciju, već ćemo graditi jaču i nezavisniju državu. Ovim planom Kanada preuzima punu odgovornost za odbranu naše arktičke suverenosti,” rekao je Trudeau.
Glavne tačke plana
Plan razrađuje kako će biti raspoređena ranije najavljena sredstva za Arktik i uključuje:
Canada's Prime Minister Mark Carney arrives to visit 440 Transport Squadron, in Yellowknife, Northwest Territories, Canada, March 12, 2026. REUTERS/Carlos Osorio
- Ulaganje do C$32 milijarde za proširenje postojećih vojnih aerodroma i izgradnju četiri operativna logistička čvorišta (support hubs) u regionu;
- Modernizaciju dve komercijalne piste i ubrzanu realizaciju dve predložene saobraćajnice koje bi povezale Arktik sa južnim delovima Kanade;
- Podršku za jačanje zajedničkih kapaciteta u okviru NORAD-a i drugih saveza;
- Povećanje mobilnosti i prisustva—Kanada trenutno ima četiri osnovna arktička aerodroma pogodna za po šest borbenih aviona i oko 2.000 pripadnika raspoređenih širom regiona.
Bezbednosni i klimatski kontekst
Trudeau je ukazao da se kanadski Arktik zagreva gotovo tri puta brže od svetskog proseka, što otvara nove strateške prilike i rizike koje velike sile nastoje da iskoriste. Regija je bogata retkim mineralima, ali skromna infrastruktura i ekstremni klimatski uslovi čine iskorišćavanje resursa složenim i skupim.
Plan stupa uz veću raniju obavezu: 2022. Ottawa je najavila program vredan C$38,6 milijardi za modernizaciju odbrambenih kapaciteta i NORAD‑a, a nova ulaganja dopunjuju te napore.
Istog dana, Trudeau je najavio da će otputovati u severnu Norvešku da posmatra NATO vežbe koje dodatno osnažuju savezničku saradnju u severnim predelima.
Napomena: Kurs naveden u originalnom izveštaju — $1 = 1.3620 kanadskih dolara — ostaje okvirna referenca za preračunavanje valuta.
Pomozite nam da budemo bolji.
