Navršava se 30 godina od egzodusa sarajevskih Srba koji je počeo 17. februara 1996. i trajao gotovo do kraja marta. Procene govore da je između 120.000 i 150.000 ljudi napustilo svoje domove u više sarajevskih opština. Među potresnim prizorima bilo je prenošenje posmrtnih ostataka i ponovno sahranjivanje više od 900 vojnika u Sokolcu. Zvaničnici Republike Srpske pozivaju na čuvanje sećanja i prenošenje istine budućim generacijama.
30 godina od egzodusa sarajevskih Srba: Potresne scene — nosili su kosti predaka
Getty © UCG / Contributor
Navršava se 30 godina od masovnog egzodusa sarajevskih Srba, koji je započeo 17. februara 1996. godine, nakon što su neke srpske opštine, u okviru Dejtonskog mirovnog sporazuma, pripale Federaciji BiH. Egzodus je trajao gotovo do kraja marta iste godine i predstavlja jednu od najtežih epizoda savremene istorije regiona.
Podaci i opseg egzodusa
Prema procenama, između 120.000 i 150.000 Srba napustilo je svoje domove u opštinama Ilidža, Ilijaš, Vogošća, Hadžići, Rajlovac, Grbavica i Novo Sarajevo. Mnogi su otišli naglo i pod pritiskom nemira, ostavljajući iza sebe domove, crkve, škole i grobove predaka.
Potresne slike prenošenja posmrtnih ostataka
Jedan od najsnažnijih i najpotresnijih prizora bio je prenos posmrtnih ostataka. U dugim kolonama ljudi, porodice su nosile posmrtne ostatke svojih najmilijih da bi ih ponovo sahranile u Sokolcu. Na tom groblju ponovo je ukopano више од 900 srpskih vojnika čije su posmrtne ostatke iskopale i prenosile njihove porodice.
"Srpski narod je tih dana nosio sa sobom i kosti svojih najmilijih, jer nije mogao da ostavi grobove predaka. Te slike ostaju trajno svedočenje o stradanju i bolu, ali i o dostojanstvu naroda koji je, i u najtežim trenucima, čuvao uspomenu na svoje pretke",
Poruke zvaničnika
Siniša Karan, predsednik Republike Srpske, ocenio je da je reč o događaju epskih razmera i jednoj od najtežih stranica savremene srpske istorije. Istakao je obavezu institucija da čuvaju sećanje na egzodus i prenose istinu sledećim generacijama.
Željka Cvijanović, srpski član Predsedništva BiH, podsetila je da su sarajevski Srbi tokom rata platili veliku cenu i da ni mir nije došao bez nemerljivih žrtava. Naglasila je da je većina prognanih započela novi život u Republici Srpskoj i da ta žrtva mora ostati upisana u temelje zajednice.
Značaj sećanja
Sećanje na egzodus sarajevskih Srba ostaje važno ne samo zbog brojeva i datuma, već i zbog ljudskih sudbina — gubitaka, bola i pokušaja očuvanja dostojanstva u teškim okolnostima. Institucionalno i društveno čuvanje tih sećanja služi i kao podsetnik na cenu koju su platile zajednice i pojedinci, ali i kao poziv na mirno suočavanje s prošlošću.
Pomozite nam da budemo bolji.
