Kambodža je u Siem Reapu otkrila prvi svetski spomenik posvećen pacovu-demineru Magawi, heroju koji je tokom pet godina pronašao više od 100 mina i očistio oko 141.000 m² zemlje. Magawa je 2020. dobio PDSA Zlatnu medalju, a preminuo je 2022. Spomenik podseća da više od milion ljudi i dalje živi na zemlji zagađenoj minama i da Kambodža cilja da bude bez mina do 2030.
Kambodža otkrila prvi svetski spomenik deminerskom pacovu: Počast Magawi, poznatom „heroRAT-u“
The statue of Magawa is made from local stone [Reuters]
Kambodža je u Siem Reapu otkrila prvi na svetu spomenik posvećen pacovu-demineru Magawi, legendarnom predstavniku programa HeroRAT humanitarne organizacije Apopo. Spomenik, isklesan iz lokalnog kamena, svečano je otkriven uoči Međunarodnog dana svesti o minu, 4. aprila.
Magawina hrabra karijera
Magawa, afrički džinovski pacov sa torbicom, počeo je rad u Kambodži 2016. godine nakon obuke u Belgiji. Tokom petogodišnje karijere pronašao je više od 100 mina i drugih eksplozivnih naprava i očistio preko 141.000 m² zemlje — površinu koja odgovara približno 20 fudbalskih terena. Pacov je bio u stanju da pretraži polje veličine teniskog terena za oko 20 minuta.
Nagrade i kraj života
Za „spašavajuću posvećenost dužnosti“ Magawa je 2020. dobio PDSA Zlatnu medalju, poznatu i kao "Džordž Kros za životinje" — prvu takvu nagradu dodeljenu pacovu u 77-godišnjoj istoriji PDSA. Nakon kratkog perioda u penziji zbog starosti, Magawa je preminuo 2022. godine.
Magawa was pictured in 2010 with his PDSA medal for gallantry - sometimes described as the George Cross for animals. [PA Media]
Zašto su HeroRAT pacovi važni
Apopo obučava svoje glodare, nazvane HeroRAT, od 1990-ih. Zbog male telesne težine pacovi ne aktiviraju mine, što ih čini bezbednijim za upotrebu u pretraživanju mina nego ljudi. Pored deminiranja, Apopo navodi da isti tip pacova može brže detektovati tuberkulozu u uzorcima i da su korišćeni i u borbi protiv ilegalne trgovine divljim životinjama.
„Ovaj spomenik podseća međunarodnu zajednicu da posao još nije završen,“ rekao je Michael Raine, menadžer Apopo programa u Kambodži. Dodao je da Kambodža želi da postane zemlja bez mina do 2030. godine.
Novi rekordi
Drugi Apopo-pacijent, Ronin, postavio je 2025. novi rekord u broju otkrivenih mina u Kambodži: od 2021. otkrio je 109 mina i 15 neeksplodiranih ubojnih sredstava (UXO), nadmašivši prethodni rekord koji je držao Magawa.
Iako spomenik slavi izuzetan doprinos jednog životinjskog heroja, on je takođe podsećanje na i dalje prisutnu opasnost od mina u Kambodži — prema Ujedinjenim nacijama, više od milion ljudi i dalje živi i radi na zemlji kontaminiranoj minama i UXO.
Šta ovo znači: Spomenik Magawi je simbol zahvalnosti i poziv na nastavak međunarodne podrške u finansiranju i sprovođenju deminiranja dok Kambodža teži cilju potpune eliminacije mina do 2030.
Pomozite nam da budemo bolji.
