U jantaru iz pokrajine Kachin (Mjanmar) otkriven je fosil insekta sa jedinstvenim klještima na prednjim nogama — prvi takav opis kod fosilnih kukaca. Naučnici su ga svrstali u novi rod Carcinonepa libererrantes, a ime vrste je omaž K‑pop grupi Stray Kids zbog sličnosti položaja klješta i njihovog zaštitnog gesta. CT snimci i poređenja sa više od 2.000 hvatačkih struktura pokazuju da je oblik ovog hvataljka nepoznat među poznatim fosilima i modernim vrstama.
Praistorijski insekt sa klještima iz jantara u Mjanmaru nazvan po K‑pop grupi Stray Kids
Strange prehistoric bug with claws found trapped in amber in Myanmar named after K-pop group
U jantaru iz severne mjanmarske pokrajine Kachin otkriven je jedinstven fosil insekta koji ima velike klješta (chelae) na prednjim nogama — prvi opisani fosil kukca sa takvom, tzv. forceps‑like nogom. Primerak potiče iz šumskog ekosistema starog oko 100 miliona godina i otvara nova pitanja o raznovrsnosti praistorijskih staništa.
Opis i značenje nalaza
Fosil su naučnici svrstali u novi rod i dali mu ime Carcinonepa libererrantes. Ime roda kombinuje latinizovanu grčku reč za "rak" (carcino-) i nepa, aluziju na grupu vodenih kukaca Nepomorpha. Ime vrste libererrantes je, kako navode autori, igra reči i omaž popularnoj K‑pop grupi Stray Kids — pošto položaj klješta kod fosila podseća na zaštitni gest te grupe.
Preserved in amber: the newly discovered bug species Carcinonepa libererrantes (Insects (2026))
Metode i poređenja
Autori studije objavljene u časopisu Insects koristili su CT rendgenske snimke kako bi detaljno vizualizovali anatomiju fosila. Poređenjem sa skenovima drugih insekata i više od 2.000 oblika hvatačkih struktura, istraživači su zaključili da je oblik dela noge bližeg telu jedinstven — nepoznat kod drugih fosila ili modernih predstavnika.
"Do sada su takve chelae bile poznate samo u tri grupe insekata. Ovaj fosil predstavlja četvrti poznati primer nezavisne evolucije ovih struktura kod insekata", kaže dr Carolin Haug, jedna od autorki studije.
Funkcija i ekologija
Struktura klješta podseća na hvataljke rakova, jastoga i škampi, ali se radi o primerku iz reda insekata. Istraživači pretpostavljaju da su chelae služile za hvatanje sitnih insekata u priobalnim ili vlažnim staništima. Građa tela pokazuje i određene sličnosti sa živućim predstavnicima porodice Gelastocoridae (žabljim kukcima), koji su kopneni predatori — što sugeriše sličan način života za C. libererrantes.
CT scan of the newly discovered insect species with its distinctive claws (Insects (2026))
Zašto je nalaz važan
Ovaj fosil ne samo da obogaćuje poznatu fosilnu faunu jantara iz Kachina već i pruža vredan primer konvergentne evolucije hvatačkih struktura među različitim redovima beskralježnjaka. Otkrivanje četvrtog, nezavisnog slučaja pojave chelae kod insekata pokazuje koliko su evolutivna rešenja raznovrsna i neočekivana.
Gde je objavljeno: Studija je objavljena u časopisu Insects. Autori su koristili napredne CT skenove i obimna numerička poređenja kako bi potkrepili svoje zaključke.
Pomozite nam da budemo bolji.
