Rastuće cene energije i geopolitička napetost ubrzavaju prelaz na lokalne obnovljive izvore. U Francuskoj geotermalni sistemi donose do 25–30% uštede, ali pokrivaju samo oko 1% potrošnje toplote. U Čadu se od biljnog otpada prave briketi koji traju duže i smanjuju krčenje šuma, ali proizvodnja ima ograničenja. U Pakistanu uvoz solarnih sistema skočio je sa 1 GW na 51 GW, podstaknut padom cena opreme i rastom cena fosilnih goriva.
Od Sunca Do Podzemlja: Kako Zemlje Smanjuju Zavisanost Od Nafte I Gasa
Plant waste is turned into briquettes of biochar, or "green coal", in Chad (Joris Bolomey)(Joris Bolomey/AFP/AFP)
Rastuće cene energije i geopolitički potresi podstiču zemlje da traže praktične i brze alternative fosilnim gorivima. U fokusu su lokalni izvori — od sunčeve svetlosti na krovovima do toplote skrivene u podzemlju i briketa napravljenih od biljnog otpada. AFP-ovi reporteri prikazuju konkretne primere iz Francuske, Čada i Pakistana.
Geotermalna energija u Francuskoj
U predgrađu Pariza, stanari zgrade u kojoj živi Anne Chatelain prešli su sa grejanja na gas na sistem koji koristi prirodnu toplotu iz podzemlja. Rezultat: upravnik najavljuje 20% niže račune za grejanje i toplu vodu za 2026. i 2027.
Postoje dve glavne vrste geotermije: plitka (do 200 m) koja služi za grejanje i hlađenje zgrada i duboka geotermija (1.000–2.000 m) gde se iztiskuje voda temperature 80–150°C. Prema Ludovicu Feronu sa Univerziteta Gustave Eiffel, od 2023. duboka geotermija je u nekim slučajevima donela 25–30% uštede
Međutim, geotermija ima ograničenja: potrebna je pogodna geologija, a duboke bušotine su skupe i rizične. Zbog toga geotermalno grejanje trenutno čini tek oko 1% finalne potrošnje toplote u Francuskoj.
"Zeleni ugalj" u Čadu
U N'Djameni se prave crni briketi koji na prvi pogled podsećaju na običan ugalj, ali su napravljeni od ostataka biljaka — stabljika prosa i susama, palminih listova, kukuruznih klipova. Biomasu melju i mešaju sa maceratom gume arapske za lakše paljenje i glinom za sporije sagorevanje.
Prednosti su višestruke: briketi ne dimi, traju do tri puta duže od tradicionalnog uglja i smanjuju pritisak na šume. Fabrika Udruženja Raikina (Adser) proizvodi oko 10 tona briketa dnevno, ali postoji problem sa skaliranjem — proizvodnja može da traje i nedelju dana, pa su isporuke ponekad spore.
Masovni prelaz na solar u Pakistanu
Iz vazduha Islamabad izgleda kao mozaik solarnih panela — prelazak na solar pokrenuli su sami potrošači, suočeni sa čestim nestancima struje i visokim cenama goriva. Pakistan nije uvodio carine na solarnu opremu iz Kine u periodu 2013–2025, što je omogućilo brz uvoz i instalaciju.
Uvoz solarnih sistema porastao je sa 1 GW (2018) na 51 GW u ovoj godini. Pored finansijskih ušteda za domaćinstva, solarna rešenja donose i veću otpornost na prekide snabdevanja.
Šta ovi primeri znače
Ovi primjeri pokazuju da kombinacija lokalnih resursa, politika koje podstiču pristupačnost tehnologije i pritisaka na cene energije može ubrzati prelaz sa fosilnih goriva. Ipak, svaka tehnologija ima ograničenja — geološka pogodnost, logistika proizvodnje biomase i potrebe za ulaganjem u solarnu infrastrukturu ostaju izazovi.
Zaključak: Geotermija, biorazgradivi briketi i solar su komplementarna rešenja koja mogu smanjiti zavisnost od nafte i gasa, ali za širu primenu potrebne su politike, ulaganja i logistička rešenja.
Pomozite nam da budemo bolji.
