Studija objavljena u Quaternary analizirala je 57 hipogeja i 95 jedinki iz Baixo Alenteja (1850–1500. pne). Većina jedinki bili su odrasli, pol je utvrđen kod 55% uzorka (34% žene, 21% muškarci). Žene su češće imale veći broj pratećih predmeta, a neke su bile s oružjem, što ukazuje na mogućnost ženskih ratničkih uloga ili simboličkog statusa. Razlika u zastupljenosti oružja među polovima nije statistički značajna.
Otkriveno 4.000 Godina Starih Grobnica U Portugalu: Žene S Oružjem I Bogatim Prilozima
Women Were Buried With Weapons in Ancient EuropeDEA / G. NIMATALLAH - Getty Images
Novi pregled naučnog rada objavljenog u časopisu Quaternary donosi detaljnu analizu 57 podzemnih grobnica (hipogeja) iz prve polovine srednjeg bronzanog doba (oko 1850–1500. pne) u regionu Baixo Alentejo, južna Portugalija. Ovi nalazi nastali su nakon arheoloških istraživanja sprovedenih delom zbog izgradnje brane na reci Guadiana početkom 2000-ih.
U ispitivanju je obuhvaćeno 95 skeletnih ostataka. Većina jedinki (82%) bili su odrasli. Pol je mogao da se utvrdi kod 55% jedinki: 34% od ukupnog uzorka predstavljale su žene, 21% muškarci, dok je u 45% slučajeva određivanje pola bilo nemoguće zbog lošeg stanja ostataka ili ograničenja analize.
Arheolozi su zabeležili uobičajene prateće predmete — keramičke posude, metalne igle i awl-ove — ali važan i neočekivan nalaz bio je da su grobovi žena često sadržavali veći broj pratećih predmeta nego grobovi muškaraca. Još značajnije, neke žene su bile sahranjene sa oružjem.
Autori ističu da rezultati sugerišu kompleksne društvene prakse: „Pogrebne prakse deluju strukturisano prema uzrastu, biološkom polu i društvenim razlikama; arhitektura grobova može biti prostor za socijalno pamćenje, pregovaranje identiteta i simboličku ekspresiju.“
Nalazi pokazuju da sahranjivanje s oružjem nije isključivo muška praksa u ovom uzorku — raspodela oružja blago je preferirala muškarce (21% naspram 18% za žene), ali ta razlika nije statistički značajna, što sugeriše da oružje u grobu može ukazivati na povišen društveni status ili simboličnu ulogu, a ne nužno direktnu borbenu funkciju.
Širi kontekst i ograničenja tumačenja
Otkriće u Portugalu uklapa se u rastući broj slučajeva u Evropi gde su žene pronađene s oružjem — od skandinavskih grobnica iz ranog srednjeg veka do nalaza iz Azerbejdžana — što tera arheologe da preispituju pretpostavke o polnim ulogama u prošlim društvima. Ipak, naučnici upozoravaju na ograničenja: tumačenje oružja u grobu kao direktnog dokaza o ratničkom statusu može biti pojednostavljeno. Potrebne su dalje analize, uključujući bioarheološke i kontekstualne studije, da bi se razjasnili stvarni društveni i simbolički značenjski okviri.
Studija ima dodatnu vrednost jer pokazuje kako kombinacija arheološkog konteksta, tipologije pratećih predmeta i osteoloških analiza može osvetliti različite dimenzije društvene stratifikacije i rodnih uloga u bronzanom dobu jugozapadne Iberije.
Zaključak: Ovi hipogeji iz Baixo Alenteja ukazuju na heterogenu sliku društvenih praksi u srednjem bronzanom dobu: žene su često bile bogato opremljene u grobovima i povremeno su im pridruživana oružja, što upućuje na kompleksne, a ne jednoznačne, uloge žena u tim zajednicama.
Pomozite nam da budemo bolji.
