Talasi hapšenja i pooštravanje antigej zakona u Senegalu doveli su do značajnog pada posećenosti centara za lečenje HIV‑a, upozorava CNLS. Posete su pale sa 2.425 u januaru na 1.803 u februaru (‑25,6%). Aktivisti i zdravstveni radnici strahuju da će strah od hapšenja i stigmatizacije naterati ljude da prekinu antiretrovirusnu terapiju, što može povećati prenosivost HIV‑a, posebno među ključnim populacijama.
Kriza u Senegalu: Strah od hapšenja tera pacijente s HIV‑om da prekinu terapiju
FILE PHOTO: Anti-LGBT supporters march through the streets during a protest calling for tougher action after authorities detained people for what police said were crimes including same-sex intercourse and intentional HIV transmission, and about a dozen others in what police said was a child-abuse network, in Dakar, Senegal, February 14, 2026. REUTERS/Zohra Bensemra/File Photo
Manje pacijenata posećuje centre za lečenje HIV‑a u Senegalu usled talasa hapšenja i pooštravanja zakona protiv LGBTQ osoba, upozoravaju zdravstveni zvaničnici, aktivisti i vladini podaci do kojih je došao Reuters. Pad posećenosti ugrožava kontinuitet antiretrovirusne terapije i može dovesti do većeg prenosa virusa.
Šta se dogodilo
Prošlog meseca Senegal je udvostručio maksimalnu zatvorsku kaznu za seksualne odnose između osoba istog pola na 10 godina i povećao maksimalnu novčanu kaznu na 10 miliona CFA franaka (oko 18.000 dolara). Novi zakon takođe kriminalizuje, kako to definiše vlada, svako delovanje koje promoviše homoseksualnost.
Prema lokalnim aktivistima i medijskim izveštajima, od početka februara privedeno je 86 osoba, uključujući 18 uhapšenih tokom jedne racije 19. aprila u gradu Linguere, oko 300 km severoistočno od Dakara. Pod novim zakonodavstvom zabeležene su dve osuđujuće presude.
FILE PHOTO: SENSITIVE MATERIAL. THIS IMAGE MAY OFFEND OR DISTURB. Anti-LGBT supporters march through the streets during a protest calling for tougher action after authorities detained people for what police said were crimes including same-sex intercourse and intentional HIV transmission, and about a dozen others in what police said was a child-abuse network, in Dakar, Senegal, February 14, 2026. REUTERS/Zohra Bensemra/File Photo
Uticaj na lečenje i brojke
Podaci Saveta za nacionalnu borbu protiv side (CNLS) pokazuju pad poseta u ispitivanih 22 centra za lečenje HIV/AIDS‑a: 2.425 pacijenata u januaru naspram 1.803 u februaru, što je smanjenje od 25,6%. CNLS navodi da su brojke povezane s talasom hapšenja i strahom da će ljudi koji potraže pomoć biti prijavljeni, uhapšeni ili zlostavljani.
Nacionalna prevalencija HIV‑a u Senegalu iznosi oko 0,3%, ali nove infekcije su porasle za 36% u periodu od 2010. do 2024. HIV je u toj zemlji koncentrisan u tzv. ključnim populacijama: prema vladinim podacima, prevalencija među muškarcima koji imaju seksualne odnose sa muškarcima (MSM) iznosi 27,6%.
Svedočanstva i posledice
"Ne usudim se više da izađem iz kuće... Zaključavam vrata i prozore dvostruko da me ne bi pronašli", rekao je anonimni queer zdravstveni radnik iz Dakara. Dodao je da očekuje da će ljudi zbog straha da budu viđeni ili prijavljeni prestati da uzimaju lekove.
Dr Safiatou Thiam, bivša ministarka zdravlja i nekadašnja izvršna direktorka CNLS‑a, upozorava da su objave punih imena i HIV statusa privedenih osoba u pojedinim medijima dodatno podigle rizik od stigmatizacije i zlostavljanja.
FILE PHOTO: Senegalese lawmakers participate in a debate on a new bill that would double the maximum penalty for same-sex sexual acts to 10 years and criminalize the promotion of homosexuality, in Dakar, Senegal, March 11, 2026. REUTERS/Zohra Bensemra/File Photo
NGO Nacionalni savez protiv side (ANCS) obavestio je partnere da obustavlja intervencije usmerene na najizloženije grupe, posebno MSM i trans osobe, pozivajući se na "težak radni ambijent" stvoren hapšenjima.
Međunarodni stavovi i zdravstveni rizici
Svetska zdravstvena organizacija i UNAIDS upozoravaju da kriminalizacija i stigmatizacija odvraćaju ljude od zdravstvenih usluga. UNAIDS je naveo da dokazi pokazuju da takve mere teraju ljude da se udalje od neophodne zdravstvene zaštite, što povećava rizik od širenja HIV‑a.
Iako novi zakon sadrži odredbu da aktivnosti zdravstvenih organizacija neće biti smatrane nezakonitim, zdravstveni radnici i aktivisti ističu da praksa, medijska izloženost i strah od represije već utiču na pristup lečenju.
Zaključak: Namače se jasan i neposredan rizik za javno zdravlje—prekid terapije povećava prenosivost virusa i može ugroziti napore Senegala u kontroli epidemije HIV‑a, posebno među već ugroženim grupama.
Pomozite nam da budemo bolji.
