Oko 100 pro-palestinskih demonstranata okupilo se ispred Park East sinagoge u Njujorku da protestuje protiv izložbe nekretnina koja promoviše zemljište na okupiranom Zapadnom Bregu. Tokom događaja izbili su sukobi s kontrademonstrantima i policijom, a organizatori i lokacija izazvali su optužbe za diskriminaciju i pokušaj ometanja protesta. Gradonačelnik Zohran Mamdani i organizacije za ljudska prava kritikovale su izložbu, dok organizatori tvrde da su događaji privatni i samo-po pozivu.
Protest Ispred Izložbe Izraelskih Nekretnina U Njujorku: Sukobi I Optužbe Zbog Prodaje Zemljišta Na Zapadnom Bregu
Pro-Palestinian protesters demonstrate against an Israeli real estate event in New York City on May 5, 2026 [Selcuk Acar/Anadolu]
Oko 100 pro-palestinskih demonstranata ponovo se okupilo ispred Park East sinagoge na Upper East Sideu u Njujorku kako bi protestovalo protiv izložbe nekretnina koja promoviše kupovinu zemljišta i nekretnina na okupiranom Zapadnom Bregu. Demonstracija, koju je organizovala grupa Pal-Awda NY, bila je druga po redu na toj lokaciji u roku od šest meseci.
Na događaju su se pojavili i kontrademonstranti, a izbio je i fizički sukob između suprotstavljenih grupa, dok su neki pro-palestinski demonstranti pokušali da probiju bezbednosne barijere i sukobili se sa policijom.
Reakcije i optužbe
Gradonačelnik Njujorka Zohran Mamdani javno je osudio održavanje izložbe. Njegov portparol je naveo za The Intercept da su neke od nekretnina koje se promovišu "protivne međunarodnom pravu i duboko povezane sa kontinuiranim raseljavanjem Palestinaca".
Grupa Jewish Voice for Peace (JVP) optužila je organizatore da namerno koriste verske objekte poput sinagoge kako bi ostavili utisak da su protesti usmereni protiv Jevreja, a ne protiv komercijalne prodaje imovine na okupiranom teritoriju. JVP je događaj nazvala "rasističkim i isključivim" te je pozvala da se ne omogućava prodaja, kako su naveli, "ukradene zemlje".
O događaju i pravnom kontekstu
Događaj, poznat kao Great Israeli Real Estate Event, održava se u SAD i Kanadi s ciljem da pomogne stranim kupcima da kupe nekretnine u Izraelu. Izveštaj novinara The Intercepta koji je prisustvovao događaju navodi da je sajt izložbe pominjao Gush Etzion, a jedna kompanija je prikazala nekretnine u naseljima Kfar Eldad i Karnei Shomron.
Prema međunarodnom pravu, izraelska naselja na okupiranom Zapadnom Bregu smatraju se nezakonitim. Dok su američke administracije često kritikovale širenje naselja kao prepreku miru i formiranju buduće palestinske države, konkretne sankcije prema Izraelu bile su retke. U 2019. administracija predsednika Donalda Trumpa promenila je stav SAD i saopštila da više ne smatra naselja nužno nezakonitim po međunarodnom pravu. Ipak, postojeća američka podrška Izraelu uključuje značajnu vojnu i finansijsku pomoć.
Pravne i građanske pritužbe
Aktivisti i grupe za građanska prava ranije su tvrdili da organizatori izložbi krše američke zakone jer su tvrde da su naselja u praksi zatvorena ili otežavaju pristup nejevrejskim građanima, što bi činilo prodaju nekretnina diskriminatornom. American-Arab Anti-Discrimination Committee (ADC) je 2024. podneo pritužbe Ministarstvu za stanovanje i urbanizam SAD (HUD) i Ministarstvu pravde (DOJ), tvrdeći da se nekretnine prodaju na zemljištu koje je oteto od Palestinaca.
Ranije je New Jersey Civil Rights Division navodno ispitala organizatore izložbe u Vest Orindžu nakon prijava da su posetioce pitali o verskoj pripadnosti i imenu rabina. Za događaj u Park East sinagogi nije objavljeno da su postojale konkretne javne optužbe za versko filtriranje posetilaca; organizatori na svojoj mrežnoj stranici navode da su izložbe "privatni, samo-po pozivu" događaji, a medijski kontakt tada nije bio dostupan.
Gradonačeljska i gradska regulativa
Od prethodnog skupa, Njujorški gradski savet usvojio je zakon koji ograničava demonstracije u neposrednoj blizini verskih objekata: policija sada mora objavljivati planove za uspostavljanje zona odstojanja tokom protesta ispred mesta bogosluženja, što je odgovor na povećane tenzije i zabrinutosti zajednica.
„Ne treba omogućavati prodaju zemlje koja je izgrađena na teritorijama sa sporom pravnom i moralnom osnovom“, navodi se u izjavama nekoliko grupa koje prate događaje.
Tokom i posle protesta reakcije su bile podeljene: dok su neki lokalni zakonodavci osudili demonstrante i izrazili zabrinutost da protesti izazivaju strah među jevrejskim stanovništvom, aktivisti su pozivali na zabranu i istragu praksi organizatora izložbi.
Napomena: Događaji poput ovih ostaju povod za širu debatu o legalnosti naselja, pravu na miran protest i granicama privatnih komercijalnih praksi u kontekstu međunarodnog prava.
Pomozite nam da budemo bolji.
