U Aberdinu je otkriven srednjovekovni zubni most od 20-karatnog zlata — najraniji takav nalaz u Škotskoj. Analize (rentgenska spektroskopija, SEM, radiokarbonsko datiranje) ukazuju da su ostaci verovatno pripadali muškarcu koji je umro između 1460. i 1670. godine, a most je ugrađen mnogo pre njegove smrti. Nalaz sugeriše pristup kvalitetnoj izradi, materijalno bogatstvo i društveni značaj izgleda u tom periodu.
Srednjovekovni Zubni Most Od 20 Karata Otkriven U Aberdinu — Najraniji Takav Nalaz U Škotskoj
Gold ligature surrounding the left central incisor and the right lateral incisor on the mandible of an adult male buried in the East Kirk of the parish church of St Nicholas, Aberdeen, Scotland.
U Aberdinu je pronađen izuzetno retki srednjovekovni zubni most izrađen od 20-karatnog zlata — najstariji primer te vrste dosad zabeležen u Škotskoj. Nalaz potiče iz groblja oko East Kirk of St. Nicholas; lobanja sa ligaturom otkrivena je tokom iskopavanja 2006. godine, a tim istraživača Univerziteta u Aberdinu ponovo je analizirao uzorak iz te zbirke.
Arheološki kontekst i datiranje
Istraživači su ponovo pregledali oko 100 od približno 900 skeletnih ostataka iz kolekcije i identifikovali samo jednu jedinku sa dentalnom ligaturom. Kombinacija radiokarbonskog datiranja, rentgenske spektroskopije i skenirajuće elektronske mikroskopije (SEM) pokazala je da su ostaci verovatno pripadali muškarcu srednjih godina koji je umro između približno 1460. i 1670. godine. Zubni podaci ukazuju da je most bio ugrađen dugo pre njegove smrti, što sugeriše dugotrajno nošenje i održavanje.
Tehnika izrade i socijalni značaj
Ligatura je izrađena od 20-karatnog zlatnog legura, što govori o materijalnoj vrednosti i društvenim vezama osobe kojoj je pripadala. Autori studije ističu da prisustvo takvog komada ukazuje na pristup veštim zanatlijama: istorijski izvori beleže da je u tom području radilo oko 22 zlatare u tom periodu, pa je moguće da je izrada i čvrsto vezivanje žice povereno lokalnim majstorima.
35x magnification of the knotted end of the ligature. Credit:Dittmar, et al.
"Tokom Srednjeg veka zubima su često rukovodili brijači, ili dentatores, osobe specijalizovane za zube," navode arheolozi Univerziteta u Aberdinu.
Pojašnjavajući motive za ugradnju, autori napominju da je lični izgled u kasnom srednjem i ranom modernom dobu bio usko povezan sa društvenim statusom i percepcijom karaktera. Osmeh i percepcija zdravlja mogli su uticati na društveni ugled, pa su oni imućniji tražili estetske i funkcionalne intervencije.
Povezanost sa istorijom stomatologije
Primenjivanje metalnih ligatura za stabilizaciju zuba nije izum novijeg doba: jednostavne žične mostove nalazimo još u starom Egiptu oko 2.500. godine p.n.e., gde su se ponekad ugrađivali i pokojnicima. Ovaj škotski nalaz, međutim, pokazuje da su složeniji zahvati i upotreba skupih legura bila prisutna i u kasnom srednjem veku u britanskim oblastima.
Zaključak: Nalaz ligature od 20-karatnog zlata u Aberdinu nije samo prvo otkriće te vrste u Škotskoj, već i moćan podsetnik koliko su bogatstvo, zanatstvo i društni standardi lepote uticali na zdravstvenu praksu i lični izgled već pre nekoliko vekova.
Pomozite nam da budemo bolji.
