Arheolozi su u dvorcu Stirling pronašli skelet označen kao Skeleton 150, muškarca u 20-im godinama koji je poginuo pre ~700 godina. CT, radiografija i mikroskopija otkrili su više od 160 peri-mortem preloma, uključujući 61 na lobanji i 57 na rebrima. Analize ukazuju da su povrede nastale jednim visokovenergijskim tupim udarcem, verovatno projektilom iz velikog trebušeta korišćenog tokom opsade 1304. Ipak, zbog nedostatka forenzičkih paralela, autori ne mogu sa sigurnošću potvrditi tačno oružje.
Slomljen skelet iz Stirlinga mogao bi biti najranija poznata žrtva trebušeta
Shattered 700-year-old skeleton could be earliest-known victim of popular siege weapon
U ruševinama dvorca Stirling u Škotskoj otkriven je skelet označen kao „Skeleton 150”, koji bi, prema novoj studiji predstavljanoj na evropskom skupu Paleopathology Association u Berlinu, mogao predstavljati najraniju arheološki prepoznatu žrtvu projektila iz trebušeta.
Ključna otkrića
Riječ je o muškarcu u njegovim 20-im godinama koji je, prema analizi, preminuo pre otprilike 700 godina tokom opsade dvorca. Naučnici su koristili radiografiju, mikroskopiju i CT snimke kako bi detaljno proučili kosti i utvrdili prirodu povreda.
Trebuchet (ChrisO/Wikimedia)
Analize su pokazale više od 160 peri-mortem preloma raspoređenih od vrha lubanje do kolena: 61 preloma na lobanji, 57 na rebrima, kao i ozbiljna oštećenja pršljenova, ruku i desnog ramena. Termin peri-mortem označava prelome koji su nastali u trenutku smrti ili neposredno pre nje.
Kako su nastale povrede
Detaljna forenzička poređenja ukazuju da su sve povrede posledica tupog, visokovenergijskog udarca. Raspored preloma sugeriše da je projektil verovatno udario u desno rame i potiljak, a modeli položaja tela pokazuju da je osoba najverovatnije bila uspravna, sa savijenim podlakticama ispred tela i osloncem na noge u trenutku udara.
Soldiers wearing chain mail load baskets of stones on to a trebuchet behind the walls of a castle circa 1400 (Getty)
„SK150 je imao više od 160 peri-mortem preloma raspoređenih po celom skeletu, od vrha kranijuma do kolena”, navode autori studije Jo Buckberry i Patrick Randolph-Quinney.
Povezanost sa opsadnim oružjem
Studija povezuje povrede sa opsadnim oružjem iz opsade iz 1304. godine, kada je dvorac Stirling opsedio engleski kralj Edward I. Istorijski zapisi navode da je tokom te opsade korišćen masivni trebušet poznat kao War Wolf, koji je, prema nekim izvorima, bio visok oko 300 stopa i mogao da ispaljuje projektilе do ~140 kg.
Ipak, autori ističu da, iako tip povreda i vreme smrti ukazuju na udar projektila velike opsadne mašine poput War Wolf-a, nije moguće jednoznačno potvrditi baš tu spravu zbog nedostatka uporedivih forenzičkih slučajeva iz tog perioda.
Zašto je otkriće važno
Ovo otkriće je značajno jer pruža neposredan arheološki dokaz kako su veliki opsadni strojevi mogli nanositi razornu štetu ljudima, i doprinosi razumevanju brutalnosti srednjovekovnog ratovanja. Takođe naglašava vrednost primene savremenih metoda (CT, radiografija, mikroskopija) pri analizi starih skeleta.
Zaključak: Skelet SK150 predstavlja retko i potkrepljeno svedočanstvo o posljedicama projektila velike sile u srednjovekovnim opsadama, ali direktna veza sa specifičnim oružjem (npr. War Wolf) ostaje hipotetička zbog ograničenja komparativnih podataka.
Pomozite nam da budemo bolji.
