Arheolozi su u Hasenleitengasse, na obodu Beča, otkrili masovnu grobnicu iz rimskog doba sa najmanje 129 skeleta muškaraca (18–35 godina). Većina kostura nosi tragove nasilnih povreda, pri čemu su projektilne rane koncentrisane u preponskom i donjem delu tela; kod jednog skeleta vrh koplja je ostao zaboden u karlici. Preliminarna DNK analiza 25 jedinki ukazuje na raznoliko poreklo, uključujući Apeninski poluostrvo, centralnu Evropu i Levant, pa istraživači pretpostavljaju vojni kontekst, ali tačan sukob ostaje neidentifikovan.
Vrh koplja ostao u karlici: Masovna grobnica iz rimskog doba kod Beča otkriva žrtve nepoznate bitke
Archaeologists discovered an unexpected mass burial dating to Roman times in the outskirts of Vienna. | Credit: Novetus GmbH
Arheolozi su ispod fudbalskog terena u Hasenleitengasse, na obodu Beča, otkrili masovnu grobnicu iz rimskog doba koja sadrži najmanje 129 skeleta mladih muškaraca poreklom iz različitih delova Rimskog carstva. Pretprizori ukazuju na to da su mnogi nastradali nasilnom smrću, a posebno su zapažene projektilne povrede u predelu karlice i donjih ekstremiteta.
Detalji nalaza
Grob je iskopan 2024. godine i datovan je u period od I do II veka n.e. Svi pokopani najverovatnije su bili muškarci uzrasta između 18 i 35 godina. Ukopi su opisani kao izuzetno neuredni: nisu nađeni uobičajeni pogrebni prilozi, a jedino su zabeleženi pojedinačni komadi oružja. Kod najmanje dve trećine kostura uočeni su tragovi traumatskih povreda nastalih pri ili neposredno pre smrti.
Povrede i oružje
Analiza pokazuje kombinaciju oštrih povreda (verovatno od mačeva ili bodeža) raširenih po skeletima i tupih udaraca koji su najčešće zahvatili lobanje. Međutim, projektilne povrede su bile striktno fokusirane na karlični predel i donje ekstremitete. Istraživači navode scenarij u kojem su napadači, verovatno sa zemlje, bacali ili probadali kopljem jahače ciljajući neranjiva mesta oklopa.
Several of the deceased in the mass grave had injuries to their groin area. (Left: lumbar vertebra; right: sacrum.) | Credit: S. Strang, Novetus GmbH
Vrh koplja je ostao u karlici jednog od ekshumiranih skeleta kada je iskopan, što direktno potkrepljuje hipotezu o taktičkom ciljanja ranjivih delova tela,
Vojni kontekst i neizvesnost
Grob se nalazi u blizini rimske kasarne Vindobone, važnog uporišta na Dunavu u provinciji Panonija. Iako postoje istorijski podaci o borbama u širem regionu tokom Markomanskih ratova (oko 166–180. n.e.), za sada nema direktnih istorijskih zapisa niti arheoloških dokaza koji bi potvrdili bitku tačno na mestu otkrića.
Genetika i poreklo
Preliminarna analiza DNK na 25 individa potvrdila je da su svi kromosomski muškog pola. Genetski profili pokazuju raznoliko poreklo: neki potiču sa Apeninskog poluostrva, drugi iz centralne Evrope, dok trojica imaju poreklo povezano sa istočnim Sredozemljem i Levantom. To podržava mogućnost da su u grobu prisutni vojnici različitog porekla — potencijalno pripadnici rimske vojske i/ili savezničkih i lokalnih snaga.
Šta sledi
Istraživanje je predstavljeno na 25. skupu European Paleopathology Association i još nije prošlo recenziju. Tim Novetus planira detaljnije analize skeleta kako bi se istražili zdravstveno stanje, ishrana, bolesti i dodatni dokazi o poreklu i mobilnosti pojedinaca. Otkriće pruža vredan uvid u taktiku ratovanja i upotrebu projektilnih oružja u rimsko doba, ali ostavlja ključna pitanja otvorena: ko su ti ljudi i u kom su tačno sukobu stradali.
Zaključak: Masovna grobnica u Hasenleitengasse jedna je od retkih i važnih arheoloških lokacija koja osvetljava nasilje, mobilnost i vojnu dinamiku u blizini rimskog Vindobone. Dalje istraživanje moglo bi razjasniti da li su u pitanju rimski vojnici, germanska plemena ili mešavina više društvenih grupa.
Pomozite nam da budemo bolji.
