Studija objavljena u Science otkriva da je više od 20% evolutivne istorije cvetajućih biljaka u riziku. Istraživači su procenili oko 330.000 vrsta, koristeći modelovanje za one bez formalne procene, i identifikovali skoro 10.000 prioritetnih vrsta za zaštitu. Među ugroženima su ikonične i evolutivno izolovane vrste kao što su ginkgo, "cvet leša" i "meduza-stablo". Gubitak ovih linija može zatvoriti put ka budućim medicinskim otkrićima.
Hiljade Retkih Cvetajućih Biljaka Pred Izumiranjem — Više Od 20% Njihove Evolutivne Istorije U Riziku
Titan arum, the corpse flower, a distinctive plant at risk of extinction.
Novo istraživanje otkriva da su hiljade retkih i evolutivno jedinstvenih cvetajućih biljaka u ozbiljnoj opasnosti, i upozorava da bi više od 20% njihove evolutivne istorije moglo biti izgubljeno ukoliko se ne preduzmu hitne mere zaštite.
Autori studije procenili su svaku od više od 330.000 poznatih vrsta cvetnica kako bi odredili koliko je svaka vrsta evolutivno jedinstvena i koliko je ugrožena. Za one vrste koje još nisu bile formalno procenjene korišćeno je kompjutersko modelovanje da bi se procenio njihov stepen ranjivosti.
Ključni nalazi
Na osnovu tih procena, istraživači su zaključili da je više od 20% evolutivne istorije cvetnica u riziku od gubitka. Studija objavljena u časopisu Science identifikovala je skoro 10.000 vrsta koje bi trebalo staviti na listu prioriteta za očuvanje zbog njihove jedinstvene i ugrožene evolutivne istorije.
Posebno ugrožene su vrste koje zauzimaju "duge i izolovane grane" na stablu života — takve linije predstavljaju jedinstvene hereditarne informacije i osobine koje se ne nalaze kod drugih vrsta. Kao primer, autori ističu ginkgo, drvo čija linija se računa na stotine miliona godina; gubitak takve vrste značio bi nepovratan gubitak velike količine evolutivnih informacija.
Među konkretno imenovanim vrstama kojima je najpotrebnija zaštita nalaze se ozloglašeni neprijatno mirišući „cvet leša“ sa Sumatre, retko „meduza-stablo“ sa Sejšela i takozvana „salatna biljka“ sa ostrva Sveti Helena.
Zašto je ovo važno za ljude?
Naučnici upozoravaju da gubitak evolutivno dubokih i jedinstvenih grana može imati neposredne posledice i za ljudsko društvo. Mnoge od ovih retkih vrsta mogu posedovati jedinstvene molekule, hemikalije i druge osobine koje u budućnosti mogu postati ključne za razvoj novih lekova ili drugih korisnih tehnologija.
„Kada govorimo o jedinstvenim vrstama kao ‘čudnim i divnim’ često mislimo na njihove fizičke osobenosti — bilo da su to neobični cvetovi nalik meduzama ili izuzetna veličina — ali to takođe obuhvata i ono što ne vidimo: njihove molekule, hemikalije i druge osobine od kojih ljudi zavise“, rekla je koautorka Matilda Brown iz Royal Botanic Gardens, Kew.
„Gubitak duboke grane stabla života znači potencijalni gubitak narednog revolucionarnog leka protiv raka ili antibiotika, bez druge šanse.“
Autori pozivaju na hitnu međunarodnu akciju: bolje ciljanje zaštite, usmeravanje resursa na vrste koje predstavljaju velike i izolovane evolutivne linije, te uključivanje modelovanja i genetskih podataka u strategije očuvanja biodiverziteta.
Zaključak: Očuvanje evolutivno jedinstvenih biljaka nije samo pitanje zaštite prirode — to je ulaganje u potencijalna medicinska i naučna otkrića koja bi mogla imati koristi za ceo ljudski rod.
Pomozite nam da budemo bolji.
