Više nema netaknute prirode: Industrijski cink stigao do gornjeg Južnog Pacifika

Južni Pacifik se dugo smatrao jednim od poslednjih netaknutih delova Zemlje. Nova studija naučnika sa ETH Zurich i GEOMAR-a pokazuje da cink iz ljudskih aktivnosti sada dospeva i do najudaljenijih površinskih voda i u gornjim slojevima često prevladava nad prirodnim izvorima.

Šta su istraživači uradili?

Tim je merio rastvoreni cink u morskoj vodi i analizirao izotope cinka u česticama iz vode i u aerosolima u vazduhu. Aerosoli iz sagorevanja i prerade gasa, nafte i uglja mogu prevoziti metale hiljadama kilometara pre taloženja na otvorenom moru. Izotopni odnos Zn-66 (teži izotop) naspram Zn-64 (lakši izotop) pomaže da se razlikuju prirodni procesi i zagađenje: prirodni okeanski ciklusi su bogatiji težim izotopima, dok industrijski izvori daju lakše izotope. Kao dodatnu proveru, tim je merio i izotope olova, dobro poznat indikator industrijskog porekla.

Glavni nalazi

Ishrana rezultata pokazuje da aerosoli koji nose industrijski cink snabdevaju većinu cinka u gornjem Južnom Pacifiku, dok je doprinos prirodnih izvora zanemarljiv. Prema rečima vodećeg autora Tal Bena Altabeta, gotovo sav cink u česticama iz tog regiona potiče iz nenaturalnih, ljudskih izvora.

"Više ne postoji netaknuta priroda", izjavio je Ben Altabet, "ni u Južnom Pacifiku, koji je udaljeniji od najbliže civilizacije nego što su astronauti na Međunarodnoj svemirskoj stanici."

Zašto je to važno?

Cink je element u tragovima koji fitoplanktonu i drugim organizmima treba u malim količinama. Povremene i male promene u koncentracijama elemenata u tragovima mogu promeniti nutritivni balans u površinskim vodama, uticati na rast fitoplanktona i, posredno, na hranidbene mreže i na procese vezane za skladištenje ugljenika u okeanu. Dugoročno gomilanje metala poput cinka, gvožđa, bakra i kadmijuma iz industrijskih izvora može imati dalekosežne posledice po morske ekosisteme i klimatske povratne mehanizme.

Širi kontekst

Ovo istraživanje nadovezuje se na ranija otkrića da su i PFAS (tzv. vecne hemikalije) i mikroplastika dospele u udaljene regije okeana. Nalazi dodatno pokazuju da ni naizgled izolovani delovi planete nisu pošteđeni uticaja ljudskih emisija.

Šta dalje?

Autori pozivaju na intenzivnije praćenje atmosferskih aerosola i tragova metala u okeanima, kao i na smanjenje emisija iz sagorevanja fosilnih goriva i industrijskih procesa. Razumevanje izvora i posledica ovih promena ključno je za predviđanje odgovora morskih ekosistema i za politike zaštite okeana i klime.