Brzi pregled: Stanovnici Vilnjusa upućeni su u skloništa nakon alarma o dronovima blizu granice s Belorusijom; predsednik Gitanas Nauseda i premijerka Ingrida Šimonytė prebačeni su na bezbedna mesta, a vazdušni prostor iznad aerodroma je privremeno zatvoren. Zvaničnici veruju da je reč o borbenom ili obmanjujućem dronu, ali poreklo i tip još nisu potvrđeni. Incident dodatno podseća na rastuće bezbednosne tenzije na istočnom krilu NATO-a.
Alarm u Vilnjusu zbog dronova: Stanovnici i lideri upućeni u skloništa, vazdušni prostor zatvoren
People take shelter in an underground car park during an air raid alert in Vilnius, Lithuania, Wednesday, May 20, 2026. (Vygintas Skaraitis/Lrytas via AP)(AP Photo/Vygintas Skaraitis/Lrytas)
VILNJUS, Litvanija — Stanovnici regiona Vilnjusa dobili su hitno upozorenje da odmah potraže sklonište nakon alarma o aktivnosti dronova blizu granice s Belorusijom. U toku dana predsednik Gitanas Nauseda i premijerka Ingrida Šimonytė prebačeni su na bezbedne lokacije, a na kratko je zatvoren vazdušni prostor iznad aerodroma Vilnjus.
Vojna hitna obavestila stanovništvo u okolini da „odmah uđu u sklonište ili na bezbedno mesto”. Alarm je, prema izveštajima, trajao oko sat vremena, a BNS je javio i da je u jednom trenutku izdato naređenje za evakuaciju zgrade Seimasa.
People take shelter in an underground car park during an air raid alert in Vilnius, Lithuania, Wednesday, May 20, 2026. (Vygintas Skaraitis/Lrytas via AP)(AP Photo/Vygintas Skaraitis/Lrytas)
Procena vlasti
„Na osnovu parametara koje smo registrovali, najverovatnije je reč ili o borbenom dronu ili o dronu projektovanom da obmanjuje sisteme i namami ciljeve”, rekao je Vilmantas Vitkauskas, šef Nacionalnog centra za upravljanje krizama Litvanije. Dodao je da elektronske protivmere trenutno ne mogu da potvrde da li je eksplozivni uređaj aktiviran i da je teško utvrditi tačan tip i mesto lansiranja.
The phone shows the received message "The Lithuanian military reports: "AIR DANGER. Hurry to cover or a safe place without delay, take care of your loved ones, wait for further recommendations. We will inform you about the end of the danger in a separate message", in Vilnius, Lithuania, Wednesday, May 20, 2026. (AP Photo/Mindaugas Kulbis)(AP Photo/Mindaugas Kulbis)
Obaveštenje od Belorusije
Brig. gen. Nerijus Stankevičius, komandant Kopnene vojske Litvanije, rekao je da su primili izveštaj beloruskih oružanih snaga o potencijalnim dronovima koji su se kretali ka teritoriji Litvanije. Slična obaveštenja navodno su dobile i vlasti u Letoniji. Ipak, litvanska vojska je navela da nad samom Litvanijom nisu zabeleženi vizuelni susreti s dronovima.
NATO Secretary General Mark Rutte speaks during a media conference at NATO headquarters in Brussels, Wednesday, May 20, 2026. (AP Photo/Virginia Mayo)(AP Photo/Virginia Mayo)
Reakcija NATO-a i regionalni kontekst
NATO generalni sekretar Jens Stoltenberg pohvalio je „mirnu, odlučnu i proporcionalnu” reakciju saveza na niz incidenata s dronovima u regionu. Događaj ponovo je podsetio na napetosti na istočnom krilu NATO-a koje su pojačane od početka ruske invazije na Ukrajinu 2022. godine.
In this photo provided by the Ukrainian Emergency Services on Wednesday, May 20, 2026, rescue workers put out a fire of a residential building damaged after a Russian strike on Konotop, Ukraine. (Ukrainian Emergency Service via AP)(Ukrainian Emergency Service via AP)
U proteklih nekoliko meseci zabeleženi su česti prelazi ili padovi ukrajinskih dronova u zonama država članica NATO-a, a zapadne službe često ukazuju na mogućnost elektronskog ometanja sistema vođenih bespilotnih letelica. Paralelno, incidenti s dronovima izazvali su i političke turbulencije u regionu: prošle nedelje vlada Letonije se raspala delom zbog sporova oko postupanja u seriji incidenata sa nasumičnim dronovima.
Vojni napadi i štete
Ukrajinsko ratno vazduhoplovstvo saopštilo je da je oborilo veliki broj ruskih dronova tokom noći — navodno 131 od 154 — dok su neki proboji protivvazdušne odbrane prouzrokovali pogibiju troje civila i ranjavanja 18 osoba, među njima i dvoje dece. Istovremeno, ukrajinske snage nastavljaju napade na rusku infrastrukturu, navodno gađajući rafineriju i pumpnu stanicu na naftovodu. Ruski mediji su prijavili i požar u hemijskom pogonu u Stavropolskoj oblasti, iako lokalni zvaničnici nisu potvrdili direktne udare.
Zaključak
Incident u Vilnjusu je podsetnik na sveprisutnu nestabilnost i rizike koji prate širenje upotrebe dronova u sukobima. Dok se istraga nastavlja i vojni nadzor pojačava, zemlje Baltika ostaju na visokom stepenu opreznosti zbog mogućih novih incidenata.
Izveštavali su AP i regionalne agencije; doprinos su dali novinari iz Berlina, Brisela, Kijeva, Talina i Lisabona.
Pomozite nam da budemo bolji.
