Retki fosil Koharalepis jarviki iz Lashly Mountains (Antarktik) dao je retke uvide u neuroanatomske osobine riba bliskih prelazu ka životu na kopnu. Istraživači su upotrebili neutronsku i sinhrotron tomografiju kako bi neinvazivno analizirali jedini poznati primerak. Nalazi ukazuju na adaptacije za život blizu površine vode i potvrđuju da je Koharalepis verovatno bio metarski predator koji je napadao iz zasede. Rad ističe važnost očuvanja fosila i upotrebe nedestruktivnih metoda istraživanja.
Retki fosil iz Antarktika otkriva kako su ribe počele da izlaze na kopno
Photo Credit: Thomas Turner / Flinders University
Retki fosil Koharalepis jarviki iz regiona Lashly Mountains na Antarktiku pruža novi i važan uvid u jedan od ključnih trenutaka u evoluciji — prelaz kičmenjaka iz vode na kopno.
Tim istraživača sa Flinders University upotrebio je napredne, neinvazivne tehnike snimanja — neutronsku i sinhrotron tomografiju — kako bi detaljno analizirao unutrašnju strukturu lubanje jedinog poznatog primerka, bez potrebe za oštećenjem fosila. Rad je objavljen u časopisu Frontiers in Ecology and Evolution.
Šta su otkrili?
Analiza je pokazala da Koharalepis pripada porodici Canowindridae, drevnoj grupi riba rasprostranjenoj po Istočnom Gondvanu, sa srodnim fosilima pronađenim i u Australiji. Ove ribe se smatraju bliskim srodnicima najranijih tetrapoda — životinja koje su prvi put napustile vodu i kolonizovale kopno.
Skenovi su otkrili retke detalje mozdanog kućišta i neuroanatomske strukture. Prema glavnoj autorki, Corinne Mensforth, mozgovne karakteristike Koharalepisa bile su slične onima kod riba koje se nalaze blizu vodeno‑kopnenog prelaza.
"Pronašli smo dokaze da je mozak Koharalepisa imao osobine slične ribama koje stoje na granici prelaza sa kopnom," navela je Mensforth.
Fizičke i ekološke karakteristike
Skenovi ukazuju na adaptacije prilagođene životu blizu površine: otvori na vrhu lubanje koji su mogli služiti za dodatni unos vazduha i prisustvo organa osetljivog na svetlo (moguće pinealno ili parijetalno oko) povezanog sa cirkadijalnim ritmovima. Takve osobine olakšavale su opstanak u plitkim i promenljivim staništima.
Koharalepis je bio dugačak približno jedan metar i verovatno je bio predator koji je napadao iz zasede. Relativno male oči sugerišu da se oslanjao na čula osim vida, što odgovara strategiji lova u mutnijoj ili slabo osvetljenoj vodi.
Emeritus profesor John Long istakao je: "Ovo nam omogućava da bolje razumemo ponašanje, adaptacije i srodnosti Koharalepisa sa drugim tetrapodnim sličnim ribama — i kako su ribe prvi put izašle iz vode pre približno 385 miliona godina."
Zašto je značajno?
Studija naglašava važnost očuvanja retkih fosila i primene nedestruktivnih metoda istraživanja. Korišćenje visokotehnoloških metoda omogućava otkrivanje unutrašnjih struktura koje su ranije zahtevale sečenje primeraka — ovako se sačuvaju dragoceni primerci za buduće preglede i naprednije tehnike.
Otkriveni podaci doprinose razumevanju bihevioralnih i morfoloških promena tokom ključnog evolutivnog prelaza i pokazuju koliko napredne metode snimanja mogu promeniti naše znanje o dalekom paleontološkom nasleđu.
Pomozite nam da budemo bolji.
