U Campo Ma’an nacionalnom parku grupa od 12 zapadnih niskih gorila tokom 91 mesec skoro svakodnevnih susreta sa istraživačima prešla je od straha do uglavnom ravnodušnog ponašanja. Projekat je obuhvatio period indirektnog praćenja (2011–2014) i direktne susrete od 2015. godine, sa skoro 582.000 minuta zabeleženog kontakta. Povećana tolerancija prema ljudima povezana je sa padom krivolova i većom svesti lokalnih zajednica, ali istraživači ističu da je stalna prisutnost timova, turista i patrola neophodna da bi se efekat održao.
Od Straha Do Poverenja: Kako Su Gorile u Kamerunu Naučile Da Veruju Ljudima
Western Lowland gorilla in a tree© Sergey Uryadnikov/Shutterstock.com
U nacionalnom parku Campo Ma’an u južnom Kamerunu, grupa od 12 zapadnih niskih gorila promenila je odnos prema ljudima: od izbegavanja i straha do najčešće ravnodušnog ponašanja. Promena je rezultat dugotrajnog, strpljivog i nepretnjačkog pristupa istraživača, pokazuje studija objavljena u African Journal of Ecology.
The study involved 12 western lowland gorillas, including one silverback male, several females, juveniles, and infants.©Boris Diakovsky/Shutterstock.com
Tim sa Concordia University radio je na ostrvu Dipikar, području koje je dugo bilo pogođeno intenzivnim krivolovom. Projekat je obuhvatio 12 jedinki — jedan srebrni mužjak (silverback), nekoliko odraslih ženki, mlađe jedinke i mladunce — i trajao je ukupno 91 mesec gotovo svakodnevnog kontakta.
Researchers began by indirectly studying the gorilla group from afar.©Sergey Uryadnikov/Shutterstock.com
Metodologija
Od 2011. do 2014. istraživači su prvo radili indirektno: pratili su kretanja gorila pomoću GPS-a i posmatrali ih izdaleka kako bi utvrdili granice staništa. Tek 2015. započeli su direktne susrete sa nepretnjačkim vokalizacijama i zvučnim signalima kako bi obavestili životinje o svom prisustvu. Tokom susreta beležene su inicijalne reakcije (strah, agresija, izbegavanje, radoznalost ili ravnodušnost), trajanje kontakta i koliko dugo su gorile ostajale vidljive.
The study was led by PhD student France Anougue, under the supervision of Prof. Robert Weladji.©Concordia University –Original/License
Rezultati
Tokom studije zabeleženo je skoro 582.000 minuta kontakta između istraživača i gorila. Kako je vreme prolazilo, negativne reakcije su opadale, a dominirala je ravnodušnost i povremena radoznalost — gorile su postale tolerantnije prema prisustvu ljudi. Ovo novo ponašanje prenosilo se i na mlađe jedinke, što ukazuje da se poverenje u ljudska lica uči unutar grupe.
"Gorile imaju sposobnost da razlikuju preteće ljude, poput krivolovaca, od nepretećih, kao što su istraživači i turisti," izjavila je voditeljka studije, France Anougue, doktorantkinja sa Concordia University.
Uticaj na zaštitu i lokalnu zajednicu
Povećana tolerancija korelisala je sa značajnim padom ilegalnog krivolova u regionu. Edukacija lokalnih zajednica i prisustvo poljskih timova, turista i patrola protiv krivolova povećali su svest o vrednosti ove populacije. Istraživači upozoravaju da bez kontinuirane prisutnosti "dobrih" ljudi efekat može brzo nestati i da bi se krivolov vratio.
Osim zaštitnog efekta, habituacija može doneti i ekonomske koristi kroz ekoturizam, ali i doprinose očuvanju šuma jer gorile služe kao važni disperzeri semena — što posredno pomaže i u ublažavanju posledica klimatskih promena.
Zaključak
Studija pokazuje da je duga, dosledna i neagresivna interakcija sa ljudima efikasan način da se rehabilituje poverenje gorila, uz napomenu da su dugoročna zaštita i stalna prisutnost ključni za održavanje tih rezultata. Rad su vodili France Anougue i prof. Robert Weladji.
Pomozite nam da budemo bolji.
