Studija u JGR: Solid Earth pokazuje da su naponi duž San Andreas i San Jacinto rasjeda trenutno najviši u poslednjih oko 1.000 godina. Zbog usklačenih nivoa napona u oblasti Cajon Pass postoji rizik od istovremene rupture oba rasjeda, što bi moglo izazvati potres magnitude 7,4–7,8 i ozbiljno ugroziti kritičnu infrastrukturu i gosto naseljena područja. Ipak, istraživanje ne predviđa tačan trenutak događaja, već poboljšava regionalne procene rizika i planiranje pripravnosti.
Dupla pretnja u Kaliforniji: San Andreas i San Jacinto Rasjedi Na Najvišem Naponu U 1.000 Godina
Cajon Pass may allow an earthquake to occur along two fault lines simultaneously. | Credit: Illustration by Julia Wytrazek / Getty Images
Kalifornija je suočena sa povećanim seizmičkim rizikom: nivoi napona duž San Andreas i San Jacinto rasjeda trenutno su najviši u poslednjih ~1.000 godina, pokazuje studija objavljena u časopisu JGR: Solid Earth.
Šta su otkrili naučnici
Istraživači su analizirali paleoseizmičke podatke za poslednjih 1.000 godina i zaključili da su naponi duž više segmenata ovih rasjeda dostigli istorijske vrhunce. Zbog toga bi se, ukoliko se nivoi napona na oba sistema izjednače, mogla desiti međusobna interakcija koja bi omogućila veće, zajedničko pucanje rasjeda.
Cajon Pass — "zemljotresna kapija"
Tačke susreta San Andreas i San Jacinto rasjeda u oblasti Cajon Pass često se opisuju kao potencijalna "kapija" koja može ili zaustaviti, ili preneti rupturu između dva rasjeda. Po rečima voditeljke studije Liliane Burkhard, trenutno su nivoi napona istorijski visoki i sistem je „kritiski opterećen".
"Uslovi koji određuju da li se kapija u Cajon Passu otvara ili ostaje zatvorena verovatno zavise od toga koliko su nivoi napona na ta dva sistema usklađeni u trenutku pucanja." — Liliane Burkhard (saopštenje)
Moguće posledice
Autori studije i mediji ukazuju da bi zajednička ruptura mogla proizvesti potres magnitude procenjene između 7,4 i 7,8, sa ozbiljnim posledicama po gusto naseljena područja kao što su Los Anđeles, San Bernardino, Riverside i Coachella Valley. Očekivane posledice uključuju značajna oštećenja kritične infrastrukture: glavnih autoputeva, železnica i energetskih koridora koji povezuju gradove.
Važno je naglasiti da studija ne predviđa tačan datum ili vreme potresa. Seizmolozi ističu da, iako su rizici povišeni, nije moguće precizno odrediti kada će doći do naredne velike rupture.
Istorijski kontekst
Na južnom delu San Andreas rasjeda poslednji veliki razorni potres dogodio se 1857. godine (magnitude ~7,9), dok je poznati potres 1906. godine magnitude ~7,9 pogodio San Francisko i okolinu. Stručnjaci napominju da oslobađanje napona na jednom delu mreže rasjeda ne znači automatsko smanjenje rizika na drugim mestima.
Šta ovo znači za građane i vlasti
Studija poboljšava razumevanje interakcija između rasjeda u Južnoj Kaliforniji i može pomoći u ažuriranju regionalnih procena opasnosti i planova za hitne situacije. Stručnjaci preporučuju da lokalne vlasti i građani koriste ove nalaze za jačanje otpornosti infrastrukture i ličnu pripremu (plan evakuacije, zalihe, osiguranje, obuka).
Izvori: JGR: Solid Earth (studija), izveštaji The Washington Post, CNN i BBC.
Pomozite nam da budemo bolji.
