Studija IG CAS direktnim kosmogenim datiranjem pokazuje da je eurazijski ledeni pokrivač mogao da dostigne današnju Holandiju pre oko 2,4 miliona godina, što je 1,3 miliona godina ranije od ranijih procena. Analiza cirkona ukazuje na poreklo sedimenta iz južne Norveške i Fennoskandijskog štita. Rezultati se poklapaju sa širenjem Laurentide ledenog pokrivača u Severnoj Americi i mogu imati implikacije za nivo mora i okeansku cirkulaciju.
Novo datiranje: Ogroman ledeni pokrivač stigao do Holandije pre oko 2,4 miliona godina
Photo Credit: iStock
Novo istraživanje predvođeno Kalebom Wagnerom sa Instituta za geofiziku Češke akademije nauka (GFÚ / IG CAS) pokazuje da je ogroman eurazijski ledeni pokrivač mogao da dopre do područja današnje Holandije pre otprilike 2,4 miliona godina — oko 1,3 miliona godina ranije nego što su ranije procene sugerisale.
Metode i dokazi
Tim je ispitao Hattem Bed Complex, zakopanu naslugu grubog šljunka i krupnih blokova ispod holandskog poljoprivrednog zemljišta. Umesto oslanjanja na indirektne hronologije, istraživači su primenili kosmogeno grobno datiranje (cosmogenic burial dating), mereći nivoe aluminijum-26 i berilijum-10 u kvarcnim zrnima kako bi odredili koliko dugo je sediment bio pod zemljom. Tri uzorka iz različitih slojeva dala su skoro iste rezultate, oko 2,4 miliona godina, što daje direktnu dataciju tog glacijalnog taloga.
Porijeklo sedimenta
Analiza cirkon kristala iz sedimenta pokazala je izotopne potpise koji odgovaraju drevnim stijenama u južnoj Norveškoj i na Fennoskandijskom štitu. To upućuje na to da je masa leda transportovala materijal preko Baltičkog prostranstva, potvrđujući poreklo taloga i opseg tadašnjeg ledenog pokrivača.
Klimatski i geološki kontekst
Nova starost sužava poznatu prazninu u evropskoj glacijalnoj istoriji. Datum od ~2,4 miliona godina leži vrlo blizu dokazima o snažnom širenju Laurentide ledenog pokrivača u Severnoj Americi oko 2,42 miliona godina, pa istraživači sugerišu da su veliki ledeni pokrivači na obe hemisfere mogli rasti gotovo istovremeno. To bi značilo veće zadržavanje slatke vode na kopnu i moguće značajno snižavanje nivoa mora, kao i učestalije izlive hladne slatke vode u Severni Atlantik koji bi mogli da utiču na okeansku cirkulaciju i pokrenu nagle klimatske promene.
Posledice u slojevima i okruženju
Istraživači navode da holandski šljunkoviti slojevi mogu čuvati tragove velikih poplava topljenja (meltwater floods). Iznad Hattem taloga, nalaz Appelscha formacije pokazuje da je do otprilike 1,7 miliona godina dominantan materijal poreklom iz srednjeevropskih reka zamenio fennoskandijski sediment — što ukazuje na kolaps drevnog baltičkog rečnog sistema nakon napredovanja leda.
Zaključak
Ova direktna datacija predstavlja važan pomak u razumevanju početka velikih evropskih glacijacija i sugeriše da je početak ovih procesa možda bio nagliji i raniji nego što je dosad smatrano. Dalje istraživanje slojeva i širi poređenje sa zapisima iz Severne Amerike pomoći će da se bolje rekonstruišu veze između lokalnih i globalnih klimatskih događaja pre oko 2,4 miliona godina.
Pomozite nam da budemo bolji.
