Nova studija upozorava da izduvni metan sa lunarnih sletanja može brzo da se proširi i akumulira u hladnim, senovitim džepovima leda na Mesecu, preteći da kontaminira prebiotičke organske molekule. Simulacije pokazuju da metan može stići do severnog pola za manje od dve lunarne dane, a nakon jedne lunarne nedelje ~42% emisije može ostati na južnom, a ~12% na severnom polu. Autori preporučuju izbor hladnijih mesta za sletanje, dodatne simulacije i strožija pravila planetarne zaštite kako bi se sačuvale vredne naučne informacije.
Upozorenje: Sletanja Na Mesec Mogu Uništiti Drevne Tragove Nastanka Života
An artist's concept of Blue Origin's lunar lander. . | Credit: Blue Origin
Sletanje letelica na Mesec može zagaditi i trajno uništiti drevne tragove koji bi mogli pomoći da razumemo kako je nastao život na Zemlji, pokazuje nova studija. Autori upozoravaju da izduvni gasovi — pre svega metan — emitovani pri budućim misijama, kao što je planirani Artemis, mogu brzo da se prošire i akumuliraju u hladnim, senovitim predelima oko lunarnih polova.
Zašto su polarni ledeni džepovi važni?
Tamni krateri u stalanom mraku, naročito oko lunarnih polova, čuvaju drevne naslage leda koje su milijardama godina zadržavale materijal donet udarima asteroida i kometa. U tim „hladnim zamkama" mogu se nalaziti prebiotičke organske molekule — potencijalni gradivni blokovi koji su doprineli pojavi života na Zemlji. Dok je Zemlja pretrpela milijarde godina hemijskih i geoloških promena, Mesec je ostao relativno nepromenjen i zato predstavlja jedinstvenu arhivu ranih solarnih materijala.
An artist's concept of Blue Origin's lunar lander. Lunar landings could pose a serious issue for science on the moon if methane contaminates ancient polar ices, a new study has found. | Credit: Blue Origin
Kako izduvni metan ugrožava istraživanja?
U računarskim simulacijama iz studije modelovano je širenje metana iz izduvnih gasova planiranih lunarnih sletanja. Zbog gotovo potpunog odsustva atmosfere, molekuli se kreću balistički — «skaču» s mesta na mesto — i veoma brzo dopiru do hladnih polarnjih područja. Simulacije pokazuju da metan može stići do severnog pola za manje od dve lunarne dane, a posle jedne lunarne nedelje (~7 meseci zemaljskog vremena) više od polovine emisije ostaje zarobljeno u polarima: približno 42% na južnom, i oko 12% na severnom polu.
„Pokušavamo da zaštitimo nauku i našu investiciju u svemir,“ rekao je Silvio Sinibaldi, službenik za planetarnu zaštitu u European Space Agency. „Naše aktivnosti zapravo mogu ometati naučno istraživanje.“
Moguća rešenja i preporuke
Autori sugerišu nekoliko mera za smanjenje rizika: izbor hladnijih i manje osetljivih mesta za sletanje, dodatne simulacije i eksperimentalna ispitivanja putanja izduvnih komponenti, kao i strože smernice planetarne zaštite za ljudske misije. Tehnička rešenja poput prečišćavanja ili zadržavanja izduvnih gasova tokom sletanja trebalo bi razmotriti, naročito ako se planiraju duže baze u blizini permanentno sjenovitih područja.
This image shows the distribution of surface ice at the moon's south pole (left) and north pole (right). Blue represents ice locations, and the gray scale corresponds to surface temperature, with darker gray representing colder areas and lighter shades indicating warmer ones. | Credit: NASA
Francisca Paiva, vodeća autorka studije, naglašava: „Njihove putanje su u suštini balističke — samo skaču s jednog mesta na drugo.“ Tim poziva na balans između ambicija za ljudsko prisustvo na Mesecu i očuvanja njegovih naučnih resursa.
Gde je objavljeno?
Rad je opisan u studiji objavljenoj prošle godine u publikaciji koju izdaje American Geophysical Union, a autori pozivaju na dalja istraživanja kako bi se preciznije ocenili rizici i razvile konkretne zaštitne mere.
Pomozite nam da budemo bolji.
