Nova studija Univerziteta u Pizi i Yale otkriva DNK parazita malarije u kostima Francesca I de' Medici i njegovog brata, uključujući Plasmodium falciparum i Plasmodium malariae. Nalaz podržava pretpostavku da je malarija igrala značajnu ulogu u smrti Francesca i Biance 1587. godine, ali ne isključuje mogućnost da je trovanje ubrzalo smrt. Istraživači pozivaju na kombinovano tumačenje genetskih, istorijskih i toksikoloških podataka.
Misterija Medici: Nova drevna DNK ukazuje da su Francesco I i brat umrli od malarije
The Chapel of the Princes, a lavish burial site for the Medici family in Florence. - Roberto Serra/Iguana Press/Getty Images
Nova genetska analiza kostiju iz grobnica porodice Medici sugeriše da su veliki vojvoda Francesco I de' Medici i njegov brat bili zaraženi malarijom, što ponovo otvara pitanje da li je bolest, a ne nužno ubistvo, bila uzrok smrti Francesca i njegove supruge Biance 1587. godine.
The remains of Francesco I de' Medici. - Courtesy the Division of Paleopathology, University of Pisa
Šta su istraživači otkrili
Tim sa Univerziteta u Pizi i Yale Univerziteta analizirao je drevnu DNK iz malih uzoraka kostiju sačuvanih prilikom ekshumacije 2004. godine u okviru Medici projekta. U uzorcima Francesca pronađeni su genetski tragovi dvaju parazita koji izazivaju malariju: Plasmodium falciparum i Plasmodium malariae, što ukazuje na moguću dvostruku infekciju. Slično, u uzorku kardinala Giovannija de' Medicija detektovan je ranije nepoznat soj P. falciparum.
Portraits of Cardinal Giovanni di Cosimo I de' Medici, by Agnolo Bronzino (left), and Francesco de' Medici, attributed to Alessandro Allori (right). - G. Nimatallah/De Agostini/Getty Images; Heritage Images/Getty Images
Metode i značaj nalaza
Autori rada, objavljenog u časopisu iScience u junu, ističu da je analiza drevne DNK pouzdanija od ranijih paleo-imunoloških metoda jer direktno traži genetske potpise patogena. Otkriće različitih vrsta malarije pomaže i u praćenju istorijske evolucije bolesti u srednjoj Italiji tokom Renesanse.
Researchers work on remains exhumed from the Medici Tombs in Florence. - Courtesy the Division of Paleopathology, University of Pisa
„DNK je sigurna. To rešava problem i sumnje. Mislim da je ovo konačan odgovor,“ rekao je Valentina Giuffra iz Univerziteta u Pizi.
Kontekst i istorijski zapisi
Francesco i Bianca razboleli su se u vili u Poggio a Caiano, blizu močvarnih predela i rižinih polja – staništa komaraca prenosioca malarije. Savremeni medicinski izveštaji dvora opisuju simptome koji odgovaraju malariji, a navedene su i tadašnje terapije poput ispuštanja krvi, koje su verovatno pogoršale stanje.
Da li ovaj nalaz isključuje trovanje?
Iako genetski rezultati smanjuju prostor za spekulacije o isključivoj teoriji ubistva, stručnjaci upozoravaju da prisustvo patogena u kostima ne mora nužno dokazivati neposredan uzrok smrti. Donatella Lippi, autorka studije iz 2006. koja je podržavala hipotezu o arseniku, podseća na istorijske zapise o kožnim osipima i oticanju koji mogu odgovarati trovanju. Autori novog istraživanja priznaju da toksikološke analize i patološki podaci ostaju važni za konačan zaključak.
Značaj za istoriju i paleogenomiku
Stručnjaci nezavisni od studije hvale rad kao važan primer kako paleogenomika doprinosi rešavanju istorijskih misterija, ali napominju da se takvi rezultati najbolje interpretiraju u kombinaciji sa arheološkim, istorijskim i toksikološkim podacima.
Zaključak: Genetski dokazi jasno ukazuju na prisustvo malarije kod članova porodice Medici, što znatno jača hipotezu da je malarija imala ključnu ulogu u njihovim bolestima i smrtnim ishodima. Međutim, konačan sud o ulozi eventualnog trovanja zahteva dodatne toksikološke i patološke analize.
Pomozite nam da budemo bolji.
