Eparhija raško-prizrenska upozorava da se položaj SPC i srpskog naroda na Kosovu i Metohiji znatno pogoršao i da postoji opasnost od potpunog iseljavanja ukoliko međunarodna zajednica ne reaguje. Kao ilustraciju navode privođenje 37 osoba na Gazimestanu (28. jun), učestale napade ili skrnavljenja crkava bez efikasnih istraga i problematičnu primenu zaštitnih zona kod manastira poput Dečana i Gračanice. Eparhija zahteva jednaku primenu zakona, nezavisne istrage i nastavak međunarodne zaštite, posebno KFOR-a.
Upozorenje Eparhije raško-prizrenske: Nastavak pritisaka može dovesti do potpunog nestanka Srba sa Kosova i Metohije
Getty © Stock foto/DavorLovincic
Eparhija raško-prizrenska saopštila je da se položaj Srpske pravoslavne crkve (SPC) i srpskog naroda na Kosovu i Metohiji značajno pogoršao i da postoji realna opasnost da, ukoliko se stanje nastavi bez efikasne međunarodne reakcije, dođe do potpunog iseljenja i nestanka srpske zajednice sa tog prostora.
Glavni problemi koje navodi Eparhija
Eparhija ukazuje na značajno narušeno poverenje u prištinske institucije, posebno u kosovsku policiju, koju Srbi sve manje doživljavaju kao neutralnu i zaštitničku instituciju. Navode se sistematski postupci koji, prema ocenama Eparhije, imaju obeležje diskriminacije i ciljano otežavaju život crkve i srpskih zajednica.
"Sa dubokim žaljenjem navodimo da odnosi srpske zajednice i naše Crkve sa kosovskim institucijama, a naročito poverenje u kosovsku policiju, nisu bili na ovako niskom nivou u celom posleratnom periodu."
Konkretniji primeri
Eparhija podseća na događaje 28. juna na Gazimestanu, kada je nakon mirno završenog parastosa privedeno 37 osoba (među kojima jedno maloletno lice), a 36 zadržano, iako je policija saopštila da tokom skupa nije bilo incidenata koji su narušili javni red.
Navodi se i da su napadi, provale, krađe i skrnavljenja crkava u više slučajeva ostali bez delotvornih istraga ili sudskog epiloga. Kao primer se iznosi dvostruka provala u crkvu Svetog Arhangela Mihaila u Rakitnici i poteškoće u prijavljivanju i vođenju istrage.
Verska imovina i zaštitne zone
Eparhija ističe probleme u primeni zakona o posebnim zaštitnim zonama kod objekata kao što su Visoki Dečani, manastir Gračanica i drugi, navodeći da je u poslednjih godina zabeleženo više slučajeva narušavanja bez primene propisanih postupaka. Posebno je naglašen položaj Hrama Hrista Spasa u Prištini, kome je SPC uredno upisana kao vlasnik, a ipak je bilo ograničavanja pristupa bez sudskog naloga.
Bezbednost, svakodnevni pritisci i iseljavanje
Eparhija podseća da bezbednost nije samo odsustvo otvorenog nasilja, već i pravo na normalan život bez stalnog straha od privođenja, pretresa, administrativnih zabrana, maltretiranja ili nemogućnosti korišćenja javnih i verskih ustanova. Postepeno otežavanje svakodnevnog života dovodi do iseljavanja i nepovratnog smanjenja zajednice.
Zahtevi Eparhije i apel međunarodnoj zajednici
Eparhija traži: punu i jednaku primenu zakona, delotvorne istrage svih napada na crkve i srpske sredine, nesmetan pristup SPC njenoj imovini, poštovanje režima posebnih zaštitnih zona i nezavisnu kontrolu postupanja policije u slučajevima sumnje na prekoračenje ovlašćenja ili etnički selektivno postupanje.
Poseban zahtev je nastavak međunarodne zaštite, uključujući prisustvo KFOR-a oko manastira Visoki Dečani, dok se ne uspostave verodostojni i trajni mehanizmi zaštite.
Zaključak
Eparhija raško-prizrenska ističe da ostaje opredeljena za mir, dijalog i vladavinu prava, ali upozorava da mir ne može počivati na strahu, selektivnoj primeni zakona i diskriminaciji. Poziva međunarodnu zajednicu da hitno preduzme konkretne korake kako bi se izbegla dalja erozija prava i potencijalna humanitarna i bezbednosna kriza u regionu.
Pomozite nam da budemo bolji.
