U Panami su u toku prvi otvoreni testovi genetski modifikovanih muva NovoFly koje proizvode samo mužjake i mogle bi da ubrzaju iskorenjivanje New World screwworm parazita. Testovi počinju u mrežnim kavezima, a slede veće probe na ranču sa po 50.000 jedinki, praćenim fluorescentnim bojama i zamkama. NovoFly bi mogao udvostručiti broj sterilnih mužjaka koji se puštaju, ali ključni izazovi su sposobnost leta i parenja u divljini, skalabilna proizvodnja i rizik od poremećaja postojećeg postrojenja.
Počinju otvoreni testovi GMO muva NovoFly u Panami — nova nada u borbi protiv "screwworm" parazita
A reference collection of sterile New World screwworm flies from Panama sits on a counter at the Knipling-Bushland U.S. Livestock Insects Research Laboratory in Kerrville, Texas, U.S. July 14, 2026. REUTERS/Kaylee Greenlee
U finansiranom objektu SAD u Panami počinju prvi otvoreni testovi genetski modifikovanih muva označenih kao NovoFly, koje su dizajnirane da proizvode isključivo mužjake. Projekat predstavlja važan korak u pokušaju da se brže i efikasnije suzbije parazit poznat kao New World screwworm (Cochliomyia hominivorax), koji je ponovo zabeležen u Meksiku i na farmama u Teksasu.
Kako će izgledati testovi
Prve probe biće sprovedene tako što će muve biti smeštene u mrežne kaveze na otvorenom kako bi se izmerilo koliko dugo prežive u panamskoj vrućini i vlažnosti. Nakon toga su planirane veće terenske probe na obližnjem ranču, u roku od 9–12 nedelja, gde će istraživači puštati po 50.000 jedinki na nekoliko dana i pratiti ih pomoću fluorescentnih boja vidljivih pod crnim svetlom i mreže zamki.
Zašto je NovoFly važan
Trenutna metoda suzbijanja zasniva se na masovnom puštanju sterilnih mužjaka koji se, kada se pare s divljim ženama koje obično imaju samo jedno parenje, smanjuju reprodukciju populacije. Panamsko postrojenje trenutno proizvodi oko 100 miliona sterilnih muva nedeljno, ali stručnjaci navode da bi za efikasno povlačenje parazita do granice Darienskog pojasa bilo potrebno oko 500 miliona nedeljno. NovoFly, koji prirodno proizvodi samo mužjake, mogao bi praktično da udvostruči broj sterilnih mužjaka dostupnih za puštanje nakon zračenja.
"Ovo će nam omogućiti gotovo trenutnu dvostruku povećanje broja sterilnih muva koje stavljamo u borbu," rekao je Scott Hutchins iz USDA.
Rizici i prepreke
Uspeh nije zagarantovan: naučnici moraju da provere da li NovoFly ima dovoljnu sposobnost leta i parenja da konkuriše divljim mužjacima, a takođe i da li new soj može biti uzgajan u velikim količinama bez ugrožavanja postojećeg ciklusa proizvodnje. Dodavanje NovoFly-a u postojeće panamsko postrojenje može predstavljati rizik od "kolapsa legla" ako se ne uspostave odgovarajući uslovi uzgoja i ishrane.
Administrativno, EPA je u junu objavila predloženu odluku o registraciji NovoFly-a; ako bude u potpunosti odobren, to bi bio prvi genetski modifikovan insekt sa potpunom EPA dozvolom.
Planovi za proizvodnju
Ukoliko polu-eksperimentalne probe pokažu obećanje, proizvodnja bi se mogla skalirati u Panami, u novom postrojenju u Teksasu koje se očekuje krajem naredne godine, kao i u Meksiku, gde vlasti planiraju proizvodnju do kraja godine. Stručnjaci napominju da bi početna masovna proizvodnja mogla potrajati duže od godinu dana dok se ne postignu potrebni obimi.
Zaključak: NovoFly predstavlja obećavajuću inovaciju u borbi protiv opasnog parazita koji može naneti velike ekonomske štete stočarstvu. Ipak, pred istraživačima su ključne provere biološke konkurentnosti, skalabilnosti proizvodnje i bezbednosnih procedura pre nego što se tehnologija primeni u širokoj meri.
A distinctive powder that glows under blacklight, applied to sterile New World screwworm flies, is seen through a microscope on a phone display at the Knipling-Bushland U.S. Livestock Insects Research Laboratory in Kerrville, Texas, U.S. July 14, 2026. REUTERS/Kaylee Greenlee
A reference collection of botflies sit in a petri dish on a counter at the Knipling-Bushland U.S. Livestock Insects Research Laboratory in Kerrville, Texas, U.S. July 14, 2026. REUTERS/Kaylee Greenlee
New World screwworm and other botfly specimens are placed under a microscope as part of a demonstration at the Knipling-Bushland U.S. Livestock Insects Research Laboratory in Kerrville, Texas, U.S. July 14, 2026. REUTERS/Kaylee Greenlee
Laboratory Director Kim Lohmeyer participates in an interview at the Knipling-Bushland U.S. Livestock Insects Research Laboratory in Kerrville, Texas, U.S. July 14, 2026. REUTERS/Kaylee Greenlee
New World screwworm and other botfly specimens are placed under a microscope as part of a demonstration at the Knipling-Bushland U.S. Livestock Insects Research Laboratory in Kerrville, Texas, U.S. July 14, 2026. REUTERS/Kaylee Greenlee
Ecologist Paul Hickner waits in the laboratory at the Knipling-Bushland U.S. Livestock Insects Research Laboratory in Kerrville, Texas, U.S. July 14, 2026. REUTERS/Kaylee Greenlee
New World screwworm larvae are illuminated under a microscope as part of a demonstration at the Knipling-Bushland U.S. Livestock Insects Research Laboratory in Kerrville, Texas, U.S. July 14, 2026. REUTERS/Kaylee Greenlee
Oak Ridge Institute for Science and Education Scientist Zamira Yusseff-Vanegas observes sterile New World screwworm flies under a microscope at the Knipling-Bushland U.S. Livestock Insects Research Laboratory in Kerrville, Texas, U.S. July 14, 2026. REUTERS/Kaylee Greenlee
A poster shows several types of arthropods being studied in the genomics laboratory at the Knipling-Bushland U.S. Livestock Insects Research Laboratory in Kerrville, Texas, U.S. July 14, 2026. REUTERS/Kaylee Greenlee
Pomozite nam da budemo bolji.
