Tim sa Northeastern University i Harvard Medical School razvio je novu metodu koja povezuje već odobrene lekove sa klasterima gena i proteina povezanih sa znacajkama starenja. Analizom 1.250 gena na human interactome mreži i baze od 6.442 leka, identifikovani su potencijalni kandidati, među kojima su oksimetazolin i aspirin. Oksimetazolin je interesantan zbog mogućeg poboljšanja ćelijske komunikacije, ali nijedan lek nije potvrđen kao tretman za starenje — slede testovi na ćelijama, životinjama i ljudima.
Postojeći Lekovi Mogu Usporiti Neke Aspekte Starenja — Novi Metod Suzio Kandidate
(Ksenia Yakovleva/Unsplash)
Istraživači sa Northeastern University i Harvard Medical School razvili su novi pristup za pronalaženje već odobrenih lekova koji bi mogli uticati na biološko starenje. Umesto da se odmah traže potpuno nove supstance, tim koristi postojeće farmaceutske baze podataka da identifikuje molekule koji ciljaju genske i proteinske mreže povezane sa znacajkama starenja.
Kako funkcioniše metod
Prvo su sakupili listu od 1.250 gena za koje je već poznato da su povezani sa jednom ili više znacajki starenja. Ti geni su zatim mapirani na human interactome — bazu podataka koja prikazuje proteine koje ti geni proizvode i njihove međusobne interakcije (više od pola miliona interakcija).
The researchers found genes related to aging hallmarks were clustered together on a map of protein interactions. (Gross et al.,Nat. Aging, 2026)
Analiza je pokazala da se geni povezani sa starenjem ne raspoređuju nasumično, već formiraju jasne klastere u okviru mreže proteinskih interakcija. Tamo gde se ti klasteri preklapaju, moguće je pronaći lekove koji ciljaju više od jedne znacajke starenja istovremeno.
Od mreže do leka
Naučnici su uporedili te genske klastere sa listom od 6.442 registrovana leka iz priznate farmaceutske baze podataka. Pored samog preklapanja ciljeva, uvedena je i dodatna metriku koja procenjuje da li interakcija leka sa određenim genom ili proteinom verovatno ubrzava ili usporava procese povezane sa starenjem.
YouTube Thumbnail
Među kandidatima koje je taj pristup istakao našli su se oksimetazolin (oksimetazolin), lek koji se koristi u nazalnim sprejevima za začepljen nos i kao kapi za oči, i aspirin, koji se već ispituje u kontekstu dugoročnih zdravstvenih efekata.
Zašto je oksimetazolin zanimljiv
Analiza ukazuje da oksimetazolin može poboljšati ćelijsku komunikaciju — funkciju koja prirodno opada sa godinama i utiče na brojne biološke procese. To ne znači da oksimetazolin produžava život kod ljudi; zapravo, istraživači ističu da je ovo početni korak u procesu koji zahteva dodatna testiranja u ćelijama, na životinjama i konačno u kliničkim studijama.
Subscribe to ScienceAlert's free fact-checked newsletter
„Ova studija ne nudi lek za starenje, niti dokazuje da će bilo koji konkretan lek produžiti ljudski život,“ kaže mrežni naučnik Albert-László Barabási. „Ona nudi mapu puta ka merljivim intervencijama koje zaslužuju dalje testiranje.“
Šta to znači za publiku
Ovaj pristup predstavlja efikasan način da se fokusiraju resursi na najperspektivnije postojeće lekove, umesto da se započinje skupa potraga za potpuno novim kandidatima. Ipak, važna je velika doza opreza: nijedan od identifikovanih lekova nije odobren za upotrebu protiv starenja i samoinicijativno korišćenje može biti opasno.
Ako se neke od ovih supstanci pokažu korisnim u daljim ispitivanjima, moguće je da će budući tretmani za zdravu dugovečnost kombinovati više lekova i pristupa kako bi istovremeno ciljali različite mehanizme starenja.
Napomena za čitaoce
Ne koristite oksimetazolin ili aspirin u pokušaju da "usporite starenje" bez saveta lekara. Oksimetazolin je namenjen lokalnoj primeni (nazalno/oftalmološki) i može imati neželjene efekte ako se zloupotrebljava, dok aspirin ima rizike kao što su krvarenje i interakcije sa drugim lekovima.
Studija je objavljena u časopisu Nature Aging (2026).
Pomozite nam da budemo bolji.
