Sažetak: 24. jula napad naseljenika iz Havat Gilad na selo Tal kod Nablusa prouzrokovao je smrtonosne sukobe u kojima su poginule četiri osobe iz porodice Ramadan, jedan naseljenik i jedan izraelski vojnik. Netanjahu je naredio "široko razmernu" operaciju; 26 bataljona raspoređeno je po Zapadnoj Obali, a desetine meštana su privedene i stotine domova pretrpelo je pretrese. Talas naseljeničkog nasilja i vojne odmazde proširio se širom Zapadne Obale, dok su u Gazi nastavili dron udari, pomeranje "Žute linije" i pogoršanje humanitarne krize.
Zapadna Obala U Plamenu Posle Ubistava U Talu — Talas Naseljeničkog Nasilja I Vojna Odmazda
Palestinian residents look at their destroyed vehicle, torched along with their home in an Israeli settler attack, in the village of Sarra, west of the city of Nablus in the Israeli-occupied West Bank, on July 24, 2026 [AFP]
Ujutru 24. jula, više od 20 naseljenika iz nelegalne zajednice Havat Gilad upalo je u sela na istočnoj ivici Talu, jugozapadno od Nablusa, i napalo palestinska domaćinstva. Meštani su ih u početku odbili, ali su naseljenici ubrzo uz podršku izraelske vojske ponovo stigli na mesto incidenta. Snimci koji su se pojavili na društvenim mrežama pokazuju muškarca koji oduzima pušku jednom naseljeniku i navodno ga ubija, nakon čega ga, prema tim snimcima, ubijaju izraelski vojnici; dodatni snimci prikazuju dalje razmenu vatre.
Žrtve i neposredne posledice
U nasilju su stradale četiri osobe iz porodice Ramadan. Takođe su poginuli jedan naseljenik i jedan izraelski vojnik. U narednim danima izraelske snage i naoružani naseljenici pokrenuli su talas racija, hapšenja, paljevina i zatvaranja puteva širom Zapadne Obale.
Vladina reakcija i vojne mere
Samo nekoliko sati posle događaja premijer Benjamin Netanjahu naredio je, kako je rečeno, "široko razmernu vojnu operaciju": rušenje doma osumnjičenog napadača, ukidanje radnih dozvola u selima označenim kao "žarišta", pojačanje jedinica i ubrzanje procesa regularizacije naseljeničkih farmi i enklava. Ministar finansija Bezalel Smotrich najavio je odgovor "gvozdenom pesnicom", dok je ministar bezbednosti Itamar Ben-Gvir pozivao na stroge mere prema selima na Zapadnoj Obali.
Širenje nasilja po Zapadnoj Obali
Izraelske snage su narednih noći redovno ulazile u Tal, privedavši između 30 i 50 meštana i pretresavši oko 70 domova. Napadi i racije prijavljeni su i u Dženinu, Tubasu, Ramali, Hebronu, Vitlejemu, Tulkaremu i okupiranom Istočnom Jerusalimu. Prema izveštajima, preko vikenda je zabeleženo tridesetak zasebnih naseljeničkih napada: paljevine kuća, vozila i imanja, oskrnavljene džamije i napadi na civilno stanovništvo i novinare.
Primeri nasilja
U selu Sarra naseljenici su zapalili šest kuća i pet vozila i premlatili nekoliko meštana; u Farati su zapaljeni radionica i dve kuće, a pet ljudi je povređeno. U Qusri i selu Kour napadnute su i oskrnavljene džamije u tzv. "price-tag" napadima. U Urifu je beba stara manje od dva meseca preživela arson zahvaljujući baki i dedi koji su je izvukli iz zapaljene kuće.
Sečenja puteva i ograničenja kretanja
Izraelske snage su postavile kontrolne punktove, zatvorile ulaze u više gradova i sela i često blokirale puteve oko Jerusalima; naseljenici su formirali pokretne blokade na prilazima Nablusu i Ramali. Zbog pooštrenih propusnica i kontrola hitne medicinske službe navode kašnjenja u prevozu pacijenata i otežan pristup zdravstvenoj nezi.
Jedinice i naselja
Izraelski javni radio i lokalni aktivisti izvestili su o pojavi najmanje četiri nove naseljeničke enklave pored Tala i okolnih sela, što se uklapa u izveštaje Komisije za otpor Zidu i Naseljima koja je u prvoj polovini 2026. registrovala 42 nova ilegalna outposta u Zapadnoj Obali, pretežno poljoprivrednog tipa.
Razvoj događaja u Gazi
Istovremeno u Gazi su zabeleženi dron udari koji su usmrtili civile i vojne zvaničnike; Ministarstvo zdravlja u Gazi prijavilo je 1.203 poginula od oktobarskog primirja 2025. do 27. jula 2026. Izrael je takođe nastavio sa pomeranjem tzv. "Žute linije" kroz postavljanje barijera i betonskih blokova, a satelitski snimci pokazuju izgradnju nasipa dugog oko 23 km koji deli Pojas Gaze.
Humanitarna situacija
Humanitarne organizacije upozoravaju na pogoršanje uslova: WFP prijavljuje da će biti prinuđen na dodatne rezove pomoći bez hitnog finansiranja, dok FAO i UNICEF procenjuju da 67% stanovništva nema dovoljno hrane. OCHA izveštava o značajnom porastu spontanih pobačaja i ozbiljnih maternalnih komplikacija u prvoj polovini 2026. Zaključna ograničenja na prelazima smanjila su količine humanitarne pomoći u severnom delu Gaze.
Međunarodni koraci
Izraelska vlada odobrila je ulazak Međunarodne stabilizacione sile (ISF) u Gazu u koordinaciji sa izraelskom vojskom, ali nije određen vremenski okvir za raspoređivanje. Reuters navodi da bi ISF mogla brojati oko 200 članova iz zemalja koje su opisane kao "prijateljske".
Zaključak: Događaji posle napada u Talu pokrenuli su novi talas nasilja i odmazde na Zapadnoj Obali, dok se humanitarna kriza u Gazi produbljuje. Situacija ostaje napeta, sa rastućim posledicama po civilno stanovništvo i ograničenim pristupom pomoći.
Pomozite nam da budemo bolji.
