Albanski političari Mehmet Bardi i Saubih Mehmeti predali su peticiju sa skoro 1.000 potpisa za uklanjanje metalne Crkve Svetog Trojstva sa vrha Rumije i izmene PUP-a opštine Bar. Mitropolija i lokalna pravoslavna zajednica tvrde da je crkva podignuta na mestu stare svetinje, dok podnosioci peticije smatraju da je objekt "nepravno" postavljen i provokacija. Tema je istorijski obojena i politički osetljiva; pozivi na dijalog i poštovanje različitosti stižu iz nekoliko političkih opcija.
Novi zahtev za uklanjanje crkve na Rumiji: Albanske stranke ponovo predale peticiju
© Митрополија црогорско-приморска СПЦ
Lideri albanske manjinske partije Demokratski savez u Crnoj Gori, Mehmet Bardi i Saubih Mehmeti, podneli su peticiju sa skoro 1.000 potpisa zahtevajući da se ukloni metalna Crkva Svetog Trojstva sa vrha Rumije i da se ta lokacija u Prostorno-urbanističkom planu (PUP) opštine Bar više ne predviđa za verske objekte.
Zahtjevi i argumenti podnosilaca
U peticiji upućenoj predsedniku države, Vlade, Skupštine i lokalnim vlastima navodi se da je crkva iz 2005. "postavljena nepravno i agresivno" i da vrh Rumije treba ostati slobodan za sve konfesije i nacionalnosti. Autori peticije tvrde da na tom mestu nikada nije postojala crkva, opisujući postavljanje objekta kao "okupaciju i devastaciju" planine i ocenjujući ga kao provokaciju prema albanskom stanovništvu kraja.
Istorijski kontekst
Mitropolija crnogorsko-primorska i Pravoslavna crkvena opština Bar održavaju da je crkva podignuta na mestu stare pravoslavne svetinje. U pismima pokojnog mitropolita Amfilohija navodi se tradicija donošenja kamena na vrh Rumije kao zavet i podsećanje da je originalna Crkva Svetog Trojstva, po nekim izvorima, podignuta u vreme Svetog Jovana Vladimira (X–XI vek) i srušena 1571. godine tokom osmanskih osvajanja.
Ipak, pitanje zakonitosti gradnje prati objekat od samog postavljanja 2005. godine: građevinska inspekcija je iste godine izdala rešenje kojim je Mitropoliji naloženo uklanjanje metalne konstrukcije i kamene obloge. Kontroverze su se ponovo intenzivirale 2018. prilikom radova na oblaganju crkve kamenom.
Političke i društvene reakcije
Reakcije u Crnoj Gori su podeljene. Potpredsednik Vlade Nik Đeljošaj i potpredsednik Skupštine Nikola Camaj našli su se u žiži javnosti zbog izjava i objava koje pojedini protumače kao provokativne ili nacionalističke, dok из vrha vlasti nema jedinstvenih javnih odgovora na te primedbe.
Predsednik Socijalističke narodne partije Vladimir Joković poručio je da crkva neće biti srušena i pozvao na prekid inicijativa koje stvaraju podele, naglašavajući značaj dijaloga i uzajamnog poštovanja. Poslanica Demokrata u barskom parlamentu Valentina Minić ocenila je da inicijativa ne predstavlja brigu za javni interes već da potiče netrpeljivost i istorijsku ideologiju koja je rušila svetinje.
Zaključak
Tema crkve na Rumiji ostaje osetljiva i obuhvata pravne, istorijske i političke aspekte. Jasno je da rešenja zahtevaju pomirljiv i pravno utemeljen pristup, uključujući proveru dokumentacije, istorijskih izvora i dijalog među zajednicama, kako bi se izbeglo dalje zaoštravanje tenzija u multietničkoj i multikonfesionalnoj sredini Bara i šire.
Pomozite nam da budemo bolji.
