Rat u Sudanu koji traje od aprila 2023. doveo je do jedne od najvećih humanitarnih kriza: preko 14 miliona raseljenih i skoro 34 miliona ljudi kojima je potrebna pomoć. UN procenjuju da 19,5 miliona ljudi pati od akutne gladi, dok su i RSF i državne snage optužene za ratne zločine i etnički motivisane napade. Humanitarne organizacije upozoravaju da je potrebna hitna i koordinisana međunarodna intervencija.
Zaboravljeni rat u Sudanu: Milioni gladni dok svet okleva
Women and children queue to receive free food being distributed in al-Mohayra camp for displaced people, near the city of El-Obeid in the southern Kordofan region, on June 29, 2026.
Rat u Sudanu, koji je izbio u aprilu 2023. između Sudanskih oružanih snaga i paravojne formacije Rapid Support Forces (RSF), prouzrokovao je jednu od najvećih savremenih humanitarnih katastrofa. Dok globalna pažnja često ide na druge krizne regione, milioni civila u Sudanu ostaju bez osnovnih životnih potrepština i u stalnoj opasnosti.
Ekstremna glad i raseljavanje
Prema podacima International Rescue Committee, više od 14 miliona ljudi je raseljeno, a skoro 34 miliona zahteva humanitarnu pomoć — što čini oko 10% globalnih potreba. Ujedinjene nacije procenjuju da oko 19,5 miliona ljudi doživljava akutni nedostatak hrane, dok je oko 4,5 miliona ljudi napustilo zemlju.
Members of Sudanese Armed Popular Resistance Force take part in a military parade for fresh graduates, in Al-Qadarif state, in eastern Sudan on May 20, 2026.
Ko vodi sukob i kako je eskalirao
Konflikt je započeo sukobom između regularne vojske, na čelu sa generalom Abdel Fattahom al-Burhanom, i RSF-a, kojim rukovodi general Mohamed Hamdan Dagalo, poznat kao Hemedti. Dva vojnika su ranije delila vlast nakon svrgavanja Omara al-Bashira 2019. godine, a potom su 2021. izveli novi udar i uklonili privremenu civilnu vlast.
Zločini, optužbe i međunarodni odgovori
Obe strane su optužene za ratne zločine. Ujedinjene nacije i organizacije za ljudska prava navode da su napadi RSF-a uključivali etnički motivisano nasilje i da su ispunjena najmanje tri elementa genocida, uključujući namerno stvaranje uslova za uništenje grupe u celini ili delimično. UN izveštaji iz 2025. dokumentuju i zločine koje su počinile Sudanske oružane snage.
Members of the Sudanese army's Special Mission Forces batallion in the Northern State hold a parade in Karima city on May 19, 2024. Sudan has been in the throes of conflict for over a year between the regular army led by de facto ruler Abdel Fattah al-Burhan and the RSF led by his former deputy Mohamed Hamdan Daglo.
"Rat u Sudanu izazvao je najveću humanitarnu krizu na svetu..." — Alan Boswell, International Crisis Group.
Julski izveštaj Ujedinjenih nacija ohrabruje hitnu reakciju nakon široko rasprostranjenih izveštaja o seksualnom nasilju, uključujući i zlostavljanja maloletnica, masovna silovanja i otmice za koje preživele žene navode brutalne detalje maltretiranja.
Glavna žarišta i učinak na civile
El-Obeid u North Kordofan postao je centar rastuće krize hrane, sa više od 100.000 raseljenih ljudi u kampovima. El Fasher u Darfuru, koji je RSF zauzela u oktobru 2025., bio je poprište masovnih ubistava — medijski i Ujedinjene nacije su izveštavale o hiljadama poginulih u prvim danima opsade.
Sudanese displaced people gather at the Zam Zam refugee camp outside the town of El-Fashir in the Darfour region of Sudan, during a visit by U.N. officials, on July 1, 2004. The U.N. humanitarian aid and refugee agencies appealed Wednesday, Feb. 7, 2024, for $4.1 billion in international support for embattled civilians in Sudan amid signs that some may be dying of starvation after nearly a year of war there between the forces of rival generals.
Međunarodne sankcije i politički kontekst
Sjedinjene Države su uvele dodatne sankcije protiv Sudanskih oružanih snaga zbog navodne upotrebe hemijskog oružja 2024. godine; sudanska vlada je te optužbe odbacila. Istovremeno, diplomatski fokus glavnih svetskih sila bio je delimično usmeren na druge krize, što je po mišljenju stručnjaka oslabilo koordinisanu međunarodnu reakciju.
Apel humanitarnih organizacija
Organizacije poput World Food Programme i International Rescue Committee upozoravaju na hitnu potrebu za povećanjem pomoći. "Sada moramo planirati povećanje obima pomoći iznad 100.000 ljudi koje do sada podržavamo", izjavio je Abdallah Alwardat, direktor WFP-a za Sudan.
Bez hitne i koordinisane međunarodne akcije, humanitarne posledice sukoba — masovno raseljavanje, sve veća glad i široko rasprostranjeni ratni zločini — nastaviće da uništavaju živote miliona civila u Sudanu.
Pomozite nam da budemo bolji.
