Nova analiza Type Ia supernova iz kataloga Pantheon+ ukazuje da mlađi progenitori proizvode sistematski slabije supernove, što udaljene objekte čini fainter i time daje lažan utisak ubrzanog širenja. Tim na čelu sa Subir Sarkarom tvrdi da je taj efekat anisotropan i da se poklapa sa našim lokalnim kretanjem kroz kosmos, što je teško uskladiti sa uniformnom tamnom energijom. Ako se potvrdi, to bi značilo da ubrzanje nije univerzalno i da treba preispitati ulogu tamne energije.
Svemir Možda Ne Ubrzava Ekspanziju: Nova Analiza Type Ia Supernova Poteže Tamnu Energiju
A Lopsided Universe Could Upend CosmologyALFRED PASIEKA/SCIENCE PHOTO LIBRARY - Getty Images
Cosmolozi su dugo pretpostavljali da je širenje svemira izotropno — da izgleda isto u svim pravcima. Nova analiza podataka iz kataloga Pantheon+ ipak dovodi u pitanje ovu pretpostavku i sugeriše da su ranije interpretacije mogle biti pod uticajem sistematske greške.
Ključna uloga pripada Type Ia supernovama, koje astronomi koriste kao "standardne sveće" za merenje kosmičkih udaljenosti. Subir Sarkar (Univerzitet Oksford), zajedno sa Animeshom Sahom i Mohamedom Rameezom (Tata Institute of Fundamental Research), primenio je korekciju za starost progenitorskih zvezda — korekciju koju su razvili astronomi sa Yonsei University — i otkrio značajan efekat.
Glavni nalaz: nakon standardizacije, Type Ia supernove koje potiču od mlađih progenitora pokazuju sistematski manju svetlost u odnosu na one iz starijih sistema. Pošto su udaljenije supernove obično i mlađe, one deluju slabije i zbog toga se tumače kao dalje — efekat koji može imitirati ubrzanje širenja univerzuma.
"Predloženo je da bi kosmička akceleracija izvedena iz Type Ia supernova mogla biti iluzorna, zbog toga što mi kao 'nagnuti' posmatrači živimo unutar velike kosmičke struje," napisali su autori u Monthly Notices of the Royal Astronomical Society.
Još provokativnije, prividno ubrzanje nije ravnomerno raspoređeno: najjači signal poklapa se sa pravcem naše lokalne brzine kroz kosmos, označen toplom tačkom u kosmičkom mikrovalnom pozadinskom zračenju (CMB), i slabi sa rastojanjem. Takva prostorna asimetrija teško se uklapa sa idejom kosmološke konstante (jednake u svim pravcima), pa tim sugeriše da je u pitanju lokalni kinematički efekat — "bulk flow" — a ne univerzalna tamna energija.
Ovo ne znači da svemir prestaje da se širi, već da ubrzanje možda nije univerzalno ili da ga uopšte nema u obliku koji se dosad zamišljao. Zaključno, autori navode: "Nema dokaza za izotropno ubrzano širenje univerzuma", nakon primene korekcije za starost progenitora.
Širi kontekst
Ovi rezultati se uklapaju u rastući broj izazova za standardni ΛCDM model: pretpostavka izotropije i homogenosti (FLRW metrički pristup) i postojeće napetosti kao što je Hubble tenzija — neslaganje brzine širenja dobijene lokalnim merenjima i onom iz ranog univerzuma. Ako se potvrdе, otkriće bi zahtevalo reviziju metode posmatranja supernova i razmatranje novih kosmoloških modela koji uključuju prostornu asimetriju i lokalne kinematičke efekte.
Šta je sledeće? Potrebne su nezavisne analize, dodatna posmatranja i testovi drugih kosmičkih standarda (npr. kvazari, tipovi supernova i BAO) kako bi se potvrdilo da li je efekat sistematske greške ili znak dubljih promena u našem razumevanju svemira.
Pomozite nam da budemo bolji.
