Otkriven Prvi Kompletan Kompleks Kupatila Na Tell Nasseru — Potpuni Hidraulički Sistem U Istočnoj Delti

Arheolozi su na lokalitetu Tell Nasser, u oblasti Port Saida, otkrili prvi kompletan kompleks kupatila pronađen na tom mestu, zajedno sa dobro očuvanim dovodnim i odvodnim sistemom, saopštilo je Ministarstvo turizma i antičkih nalazišta Egipta.

Lokacija i kontekst iskopavanja

Iskopavanja su sprovedena tokom prve sezone istraživanja na području udaljenom oko 40 km južno od Port Saida i oko 1,5 km severno od Sueckog kanala. Nalaz donosi nova saznanja o istoriji naseljavanja i tehnološkom razvoju u istočnoj Delti.

Arheološki slojevi i datovanje

Preliminarna analiza slojeva pokazuje jasnu sukcesiju naseljavanja. Najstariji slojevi datiraju iz kraja IV i početka III veka p.n.e., što potvrđuju fragmenti antičke kiparske keramike i grčkih amfora. Slojevi iznad ukazuju na ptolomejski period (II–I vek p.n.e.), o čemu svedoče otisci iz Rodskih amfora i drugi uvozni i lokalni keramički nalazi. Kompleks je, prema proceni stručnjaka, izgrađen krajem I veka p.n.e. i korišćen tokom rimskog perioda uz niz kasnijih izmena.

Opis kupatilskog kompleksa

Kompleks kombinuje privatnu i javnu jedinicu za kupanje. Privatna jedinica sadrži kružni bazen prečnika oko 2,5 m, izrađen od crvene opeke i obložen malterom otpornim na vlagu (ružičasti malter). U blizini se nalazi niska struktura za koju se veruje da je služila za zagrevanje vode.

Javni deo čine dve kružne prostorije — tzv. tholoi — svaka prečnika oko 5 m. U jednoj od prostorija pronađeno je pet kupki za stopala, od kojih su tri dobro očuvane. Svaka kupka ima naslon za leđa, bočne naslone za ruke i udubljenje za stopala. U okviru istog kompleksa identifikovane su i tri pravougaone kade oraz jedna četvrtasto-kružna kada koja je služila za skupljanje i raspodelu vode.

Pottery fragments found at Tell Nasser archaeological site in Egypt, August 7, 2026. (credit: EGYPTIAN TOURISM AND ANTIQUITIES MINISTRY)

Podovi su završeni hidroizolacionim, neklizajućim malterom, dok su odvodi povezani sa internom mrežom drenaže, što ukazuje na pažljivo projektovan sistem upravljanja vodom.

Hidraulički sistem

Tokom iskopavanja otkriven je kompletan dovodni kanal dug oko šest metara, izrađen od crvene opeke, delimično pokriven svodnom opekom, kao i razvijena mreža odvoda. Ispod ovog kanala pronađen je i stariji kanal, a otkriveni su i ostaci stambenih zidova koji ukazuju na ranije faze gradnje i korišćenja lokaliteta.

Značaj nalaza

Stručnjaci ističu dve ključne vrednosti nalaza: prvi dokumentovani kompletni kompleks kupatila na Tell Nasseru i potvrda da je lokalitet bio naseljen pre ptolomejskog perioda, s nastavkom upotrebe tokom rimskog doba. Nalaz takođe pruža potpun prikaz antičke hidraulične inženjerije u istočnoj Delti i pokazuje sličnosti sa poznatim helenističkim kupatilima u drugim delovima Egipta.

Izjave zvaničnika

Dr Hisham El-Leithy (generalni sekretar Vrhovnog saveta za antička nalazišta): „Slojevi i keramički nalazi jasno pokazuju kontinuitet naseljavanja i veze sa helenističkim i ptolomejskim periodima.“

Mohamed Abdel Badi (šef Egipatskog sektora za antička nalazišta): „Tehnička rešenja za dovod i drenažu, kao i prilagođavanja kroz vreme, ukazuju na visoki nivo lokalne inženjerske prakse.“

Sherif Fathy (ministar turizma i antičkih nalazišta): „Otkriveni nalazi donose novu perspektivu o razvoju arhitekture i javnih servisa u istočnoj Delti tokom ptolomejskog i rimskog perioda.“

Fotografija: Fragmenti keramike pronađeni na lokalitetu Tell Nasser, 7. avgusta 2026. (Ministarstvo turizma i antičkih nalazišta Egipta)

Zaključak

Tell Nasser daje dragocen uvid u transformaciju javnih i privatnih prostora za kupanje, tehnike hidroizolacije i vođenja vode u helenističkom i rimskom Egiptu. Dalja iskopavanja i analiza materijala pomoći će da se preciznije rekonstruišu faze gradnje, funkcije pojedinih objekata i socioekonomski kontekst naselja.