U Wadi Tumilatu otkriveno je naselje staro oko 3.500 godina koje datira iz Drugog međudržavnog perioda (15. dinastija). Pronađen je planski stambeni kompleks dimenzija oko 30 x 60 m sa debelom blatom zidinom, pećima, skladištima i 10 grobnica, uključujući mastabe. Nalaz osvetljava svakodnevni život običnih ljudi, trgovačke veze između Egipta i Kanaana i prilagođavanje zajednice tokom promene vlasti. Dalje laboratorijske analize pomoći će da se preciznije razumeju poreklo stanovnika, prehrana i pogrebne prakse.
Otkriveno naselje staro 3.500 godina u Wadi Tumilatu — pogled u svakodnevicu tokom promene vlasti
Photo Credit: iStock
U istočnom delu Nilske delte, u koridoru Wadi Tumilat, arheolozi su otkrili naselje staro oko 3.500 godina koje dopunjuje sliku života običnih ljudi u periodu političkih previranja.
Gde i kada je pronađeno
Ministarstvo turizma i antikviteta Egipta objavilo je krajem juna 2026. otkriće lokaliteta Tell el-Koua, koje istraživači, između ostalih, datiraju u Drugi međudržavni period (15. dinastija) — razdoblje često povezano sa vladavinom Hiksosa. Nalaz se nalazi u istorijski važnom koridoru za kontakte između Egipta i Levanta.
Opis naselja i struktura
Arheolozi su iskopali veliki planski stambeni kompleks dimenzija približno 30 x 60 m (98 x 197 stopa), zaštićen blatom ojačanom zidom debljine oko 1,5 m (skoro 5 stopa). Unutar perimetra zabeležene su brojne dvorane i sobe koje ukazuju na trajno, plansko naselje, a ne privremenu kamp-posadu.
Na istočnoj strani kompleksa pronađeni su peći, skladišta i industrijski prostori — tragovi pripreme hrane, proizvodnje i moguće razmene dobara na lokalnom nivou.
Grobni nalazi i običaji
Tim je otkrio 10 grobnica od blata, uključujući pravougaone mastabe i grobnice sa ukrašenim fasadama. Pronađeni su ljudski ostaci, neuobičajeni skupljeni položaji ukopa izvan formalnih grobnica i velike količine životinjskih kostiju koje prate grobne kontekste.
Napomena: skupljeni ukopi izvan grobnica i raznovrsnost grobnih tipova ukazuju na kompleksne društvene i kulturološke veze u zajednici, ali za konačne zaključke biće potrebne dodatne laboratorijske analize (npr. izotopske analize, aDNA, zooarheologija).
Širi istorijski kontekst
Nalazište doprinosi razumevanju perioda u kojem su grupe iz Levanta (u arheologiji često povezivane s tzv. Hiksosima) integrisane u deltu — ne samo kao osvajači, već i kao trgovci, zanatlije i migranti. Arheološki materijal (keramika, pečati, metalni predmeti, proizvodne oznake na sudovima) može pokazati kako je Tell el-Koua bio povezan u trgovačkim mrežama između Egipta i Kanaana.
Prema trenutnim nalazima, mesto je bilo naseljeno do sredine 18. dinastije, kada su centralni egipatski vladari povratili kontrolu nad deltom. Ipak, lokalni materijalni tragovi više govore o svakodnevnom životu i prilagođavanju zajednice tokom promena vlasti nego o dramatizovanim istorijskim narativima.
Zašto je ovo važno
Peći, skladišta, posuđe, bronzani alati i raspored industrijskih prostorija pomažu da se rekonstruiše organizacija rada, priprema hrane i svakodnevne rutine. Grobni ostaci i zooarheološki materijal mogu otkriti socijalne razlike, praksu ukopa i prehrambene navike zajednice.
Iako otkriće samo po sebi ne dokazuje biblijske priče o "Zemlji Goshen", nalazište potvrđuje da je Wadi Tumilat bio pogodna i prometna oblast za kretanje, trgovinu i naseljavanje tokom bronzanog i ranog gvozdenog doba.
Šta sledi
Istraživači planiraju dalje analize — datovanja ugljenikom, izotopske analize, ispitivanja DNK, petrograpiju keramike i zooarheologiju — kako bi preciznije rekonstruisali poreklo stanovnika, prehranu, proizvodne prakse i veze sa susednim regionima. Tell el-Koua već daje vredne, prizemne dokaze o tome kako su obični ljudi živeli i prilagođavali se u vreme velike političke promene.
Izvori: Saopštenje Egipatskog ministarstva turizma i antikviteta; izveštaji u medijima (uključujući The Times of India), HeritageDaily i Biblical Archaeology Society.
Pomozite nam da budemo bolji.
