U Meksiku je zabeležen talas javnih likvidacija influensera, često tokom livestreamova, što ukazuje na rastuće veze između kreatora sadržaja i kartela. Najviše slučajeva registrovano je u Sinaloi, Jaliscu i Mexico Cityju, a među motivima su propaganda, regrutovanje i pranje novca. Niske stope procesuiranja otežavaju donošenje pravde za žrtve.
Meksički karteli ubijaju influensere uživo — talas javnih i brutalnih likvidacija
Social media/ Telegraph
U Meksiku je u poslednje vreme zabeležen niz javnih i brutalnih ubistava influensera, često tokom livestreamova, što ukazuje na sve dublje veze između kreatora sadržaja i kartelskih struktura.
Valeria Marquez live-streaming in the moments before she was shot dead - Social media
Cesar Gastelum, 24-godišnji streamer sa više od 500.000 pratilaca, likvidiran je tokom live prenosa dok je bio u narandžastoj uniformi za dostavu. Snimci pokazuju trenutak kada dvojica maskiranih napadača na motociklu prilaze i ispaljuju hitac koji mu je bio fatalan. Slično su ubijeni Valeria Márquez, beauty kreatorka, i više drugih influensera čija su poslednja pojavljivanja zabeležena kamerama.
Kevin Kaletry was shot in the head while filming at a hotel in Mexico City
Glavni slučajevi i geografska koncentracija
Većina napada koncentrisana je u državama Sinaloa, Jalisco i u Mexico Cityju. U Sinaloi je od 2024. godine prijavljeno najmanje devet ubistava influensera, a među žrtvama su i osobe poput Kevina Kaletryja i Josea Carlos Gonzáleza Herrere. U nekim slučajevima napadi su direktno povezivani s frakcionalnim sukobima unutar kartela.
A leaflet distributed in Mexico threatening 25 content creators - Social media
Kako karteli koriste i ciljaju influensere
Stručnjaci navode nekoliko razloga za ovu eskalaciju: regrutovanje i propaganda putem uticajnih profila, korišćenje biznisa kreatora sadržaja kao frontova za pranje novca, i kažnjavanje onih koji podržavaju suparničke frakcije. Neki influenseri su prihvatali novac, zaštitu ili promotivne usluge u zamenu za prikazivanje luksuza i života povezanog sa kartelima, što im je donosilo veći doseg i reputaciju.
Cesar Gastelum was killed during a livestream - Instagram/cesarselectivo/REUTERS
Postoje dokumentovani primeri javnih veza između kreatora i kriminalnih grupa. Neki javni akteri, uključujući muzičare i organizatore događaja, optuženi su da su koristili prihode od nastupa i streaming platformi kao kanal za prelivanje novca narko-organizacija.
Agustin Paul, known as 'El Pinky', was killed for passing on information about a drug cartel's location - Social media
Pretnje, propagandni listići i pritisak frakcija
U januaru su iz aviona nad Culiacánom izbačeni leci koji su optuživali 25 kreatora sadržaja za finansiranje određene frakcije, La Mayize. Lokalni izvori navode da je šest osoba sa te liste kasnije ubijeno. Takve akcije služe i kao sredstvo za zastrašivanje i konsolidaciju uticaja u regionu.
Valeria Marquez, 23, was shot to death during a TikTok livestream in the beauty salon where she worked - via REUTERS
Odgovor vlasti i ograničenja pravosudnog sistema
Predsednica države i organi bezbednosti obećali su istrage i hapšenja odgovornih, ali problem otežava činjenica da je u Meksiku stopa procesuiranja ubistava istorijski niska. Manje od 10% ubistava okončava se osuđujućom presudom, što smanjuje verovatnoću da će nalogodavci i izvršioci biti kažnjeni.
Širi kontekst
Narkoviolencija nije nova pojava u Meksiku, ali se dinamika menja usled unutrašnjih podela u kartelskim strukturama, poput sukoba između frakcija Chapitos i Mayiza u Sinaloi. Pored influensera, meta su i novinari, muzičari koji izvode narkocorridos i članovi zajednica koji se na bilo koji način povezuju sa pogrešnom stranom sukoba.
Završna zapažanja
Ovaj talas likvidacija pokazuje kako digitalna slava i povezanost s kartelima mogu predstavljati smrtonosni rizik za kreatore sadržaja. Dok vlasti govore o istrazi, niz nerešenih slučajeva i pretnji ukazuje na to da je za potpunu zaštitu i pravdu potrebno daleko više resursa i institucionalne efikasnosti.
Pomozite nam da budemo bolji.
