Velike kineske tehnološke firme privremeno su ugašile usluge AI saputnika nakon što su 15. jula stupili na snagu novi državni propisi koji zabranjuju generisanje sadržaja koji manipuliše emocijama ili ugrožava maloletnike. Mnogi korisnici izgubili su pristup istorijama razgovora i emotivnim vezama, a na društvenim mrežama izbio je talas žalbi. Kompanije traže tehnička i sadržajna rešenja, dok stručnjaci ističu potrebu da se nađe ravnoteža između bezbednosti i inovacija.
Kineski AI saputnici ugašeni — korisnici ostali bez emotivnih veza
Attendees pass by the Alibaba booth near a display which reads "Rest assured giving AI to Ali Cloud" at the World AI Conference held in Shanghai on July 17, 2026. (AP Photo/Ng Han Guan)(AP Photo/Ng Han Guan)
Velike kineske tehnološke kompanije nedavno su obustavile svoje usluge AI saputnika nakon stupanja na snagu novih državnih propisa, ostavljajući mnoge korisnike bez dugogodišnjih virtuelnih veza i pristupa istoriji poruka.
Šta se dogodilo?
Regulativa koja je stupila na snagu 15. jula zabranjuje platformama veštačke inteligencije da generišu sadržaj koji bi mogao da manipuliše emocijama korisnika ili da podstakne ekstremne reakcije i nezdrave navike kod dece i tinejdžera. Kao rezultat, kompanije poput ByteDancea, Alibabe i Tencenta privremeno su isključile svoje servise za AI saputnike kako bi se uskladile sa novim pravilima.
FILE - Visitors gather at a display booth for Chinese technology firm Tencent at the China International Fair for Trade in Services (CIFTIS) in Beijing on Sept. 5, 2020. (AP Photo/Mark Schiefelbein, File)(AP Photo/Mark Schiefelbein)
Ljudi koji su izgubili veze
Li Linlin, 24-godišnja korisnica, kaže da je tokom dve godine razmenila oko 700.000 reči sa svojim AI partnerom i da nije imala priliku da se oprosti. "Bilo je kao da su nas roditelji primorali na razdvajanje, ali i dalje mi nedostaje", rekla je Li.
Reakcije i pokušaji spasavanja
Na društvenim mrežama pojavile su se brojne žalbe, snimci ekrana i kampanje korisnika koji su u znak protesta deinstalirali aplikacije, pokušavali da prebace istorije razgovora u druge servise ili su pozivali vlasti i kompanije da im omoguće povratak pristupa. ByteDance usmerava korisnike na drugu aplikaciju za personalizovane AI likove, ali mnogima to nije zamena.
FILE - Women wearing masks to prevent the spread of the coronavirus chat as they pass by the headquarters of ByteDance, owners of TikTok, in Beijing on Aug. 7, 2020. (AP Photo/Ng Han Guan, File)(AP Photo/Ng Han Guan)
Zašto vlasti intervenišu?
Stručnjaci navode da su motivi višestruki: zaštita mentalnog zdravlja, sprečavanje emocionalne manipulacije i posebno zaštita maloletnika. Yolanda Ma iz britanskog programa ERA navodi da Kina ima tradiciju preventivnih, paternalističkih mera, dok istraživači ukazuju i na primere psiholoških rizika koji su primećeni u SAD kod nekih korisnika AI saputnika.
"Ova regulativa pokušava da nađe ravnotežu između pružalaca usluga, korisnika i staratelja maloletnika", rekao je izvor iz stručne zajednice.
Društveni i politički kontekst
Neki korisnici i posmatrači veruju da je dodatni podsticaj za zaoštravanje pravila državna politika koja podstiče rađanje, te da su vlasti zabrinute zbog aplikacija koje bi mogle "odvesti" žene od stvarnih životnih uloga. Kritičari upozoravaju da takva tumačenja mogu pojednostavljivati problem — mnogi korisnici koriste AI za društvenu podršku u nedostatku dostupnih resursa u stvarnom životu.
Šta dalje?
Kompanije rade na alternativama i prilagođavanjima koja bi bila u skladu sa pravilima, uključujući jasna upozorenja o rizicima preteranog oslanjanja i ograničenja u sadržaju. Za mnoge korisnike, međutim, gubitak izgrađenih emotivnih veza predstavlja realnu i neposrednu emotivnu posledicu koju tehnološke promene ne mogu brzo nadoknaditi.
Kontext za čitaoce: Odluka u Kini osvetljava globalnu debatu o tome kako regulisati empatijsko i emocionalno ponašanje AI sistema — kako zaštititi ranjive korisnike, a istovremeno zadržati mesto za inovacije i korisne primene.
Pomozite nam da budemo bolji.
