Student doktorant Luke Auld-Thomas pronašao je na stranici 16 Google pretrage LiDAR snimke koje su otkrile drevni majanski grad nazvan Valeriana u saveznoj državi Campeche. Grad je procenjen na 30.000–50.000 stanovnika između oko 750. i 850. n.e. i sadrži piramide, trgove i hiljade objekata. Ne postoje terenske fotografije — lokalitet je otkriven isključivo iz LiDAR mapa, a istraživači pozivaju na dodatna mapiranja i istraživanja.
Na Strani 16 Google Pretrage: Student Otkrio Izgubljeni Majanski Grad Valeriana
Aerial view of an ancient Mayan temple.
Student arheologije Luke Auld-Thomas slučajno je otkrio veliku mrežu majanskih naselja nakon što je na stranici 16 Google pretrage pronašao javno dostupne LiDAR podatke koje je prvobitno prikupila meksička organizacija za praćenje životne sredine. Ti podaci otkrili su čitav drevni grad, nazvan Valeriana, skriven vekovima pod šumskim krošnjama u meksičkoj saveznoj državi Campeche.
Kako je LiDAR otkrio grad?
LiDAR (Light Detection And Ranging) emituje laserske impulse iz aviona ili drona i precizno meri udaljenosti do tla. Softver zatim „skloni“ drveće iz digitalnih modela terena, otkrivajući strukture koje su ljudskom oku nevidljive kroz gustu džunglu — u ovom slučaju piramide, trgove, sportska polja, amfiteatre, putne veze i hiljade zgrada.
Šta znamo o Valeriani?
Istraživači procenjuju da je Valeriana između otprilike 750. i 850. godine n.e. mogla imati 30.000–50.000 stanovnika, što je više nego današnja populacija regiona. Gustina naseljenosti ovog jezgra rangira se kao druga po veličini posle Calakmula, velikog majanskog centra udaljenog oko 100 km. Tim je na tri lokaliteta identifikovao više od 6.674 zgrada.
Aerial view of ancient ruins in Tulum. Photo credit:DronepicrviaWikimedia Commons
„Podatak govori da je pejzaž bio naseljen u prošlosti i nije, kao što izgleda golim okom, nenastanjen ili ‘divlji’“, izjavila je prof. Elizabeth Graham (UCL).
Zašto je otkriće važno?
Valeriana je primer kako tehnologija poput LiDAR-a menja razumevanje tropskih pejzaža: umesto da se smatraju pustošima, oni su često bili gusto naseljeni i urbano razvijeni. Ovo otkriće dodatno ruši staru pretpostavku da su tropske oblasti bile mesto „gde je civilizacija nestala“.
Vredno je napomenuti da ne postoje klasične fotografije terena — grad je poznat samo iz LiDAR mapa, jer niko još nije obišao lokalitet uživo. Tim sa Tulane University (među kojima je i prof. Marcello Canuto) poziva na dodatna finansiranja i šire mapiranje pomoću LiDAR-a i dronova kako bi se otkrilo više sličnih lokaliteta.
Širi kontekst
LiDAR je u poslednjoj deceniji već promenio arheologiju: 2013. otkrivene su ogromne urbane mreže oko Angkora, a 2018. više od 60.000 struktura otkriveno je u gvatemalskoj džungli. Valeriana pokazuje koliko javno dostupni podaci — čak i oni prikupljeni za monitoring okoline — mogu da preobrate naše znanje o prošlosti.
Zaključak: Otkriće Valeriane podseća na to da su velike promene u arheologiji često rezultat kombinacije novih tehnologija, javno dostupnih podataka i radoznalog istraživačkog duha — ponekad čak i dosadnog skrolovanja po internetu.
Pomozite nam da budemo bolji.
