Istraživanje Northwestern University pokazuje da jajnici ostaju aktivni i da su među prvim organima koji pokazuju znake starenja. Merenje „biološke starosti" jajnika, putem ultrazvuka koji ocenjuje čvrstoću, moglo bi pomoći u predviđanju početka menopauze, trajanja perioda dobrog zdravlja i rizika od bolesti. Francesca Duncan i njen tim razvijaju takav test, dok istraživači u Kini i Nemačkoj testiraju potencijalne terapije za obnavljanje funkcije jajnika. Rezultati su obećavajući, ali još uvek zahtevaju dodatna klinička potvrđivanja.
Jajnici otkrivaju zdravlje: ultrazvuk koji meri „biološku starost" može predvideti menopauzu i rizik od bolesti
Biolozi su dugo smatrali da jajnici nakon prestanka reprodukcije više nemaju važnu ulogu. Novo istraživanje sugeriše suprotno: jajnici nastavljaju da stare i mogu da pruže ključne informacije o budućem zdravlju žena.
Glavni nalazi
Naučnici sa Northwestern University otkrili su da su jajnici jedan od prvih organa u ženskom telu koji pokazuju znake starenja. Tokom starenja jajnici postaju upaljeni i razvijaju talog čvrstog, vlaknastog tkiva (fibrozu), što pogoršava kvalitet jajnih ćelija i otežava njihovo oslobađanje.
I pored tih promena, jajnici i dalje proizvode hormone koji značajno utiču na zdravlje kostiju, srca i mozga, kao i na metabolizam. Zbog te hormonske uloge, stanje jajnika ima potencijal da utiče na duži period opšteg zdravlja žene.
Merenje „biološke starosti" jajnika
Tim sa Northwestern radi na ultrazvučnom testu koji meri čvrstoću (stiffness) jajnika kao pokazatelj njihove biološke starosti. Procena biološke starosti jajnika mogla bi pomoći u predviđanju kada će menopauza početi, koliko dugo će žena ostati zdrava, kao i u proceni rizika od određenih bolesti, uključujući neke vrste raka.
„Opsednuta sam idejom da postreproduktivni jajnik nije nefunkcionalan,“ rekla je Francesca Duncan, istraživačica reproduktivnog starenja sa Northwestern. „On definitivno nešto radi, ali šta, još uvek ne znamo. Mislim da ćemo u narednih deset godina videti velike napretke.“
Naučnici u Kini i Nemačkoj već testiraju terapije zasnovane na ovim saznanjima koje bi, u ranoj fazi istraživanja, mogle da obnove funkciju jajnika i poboljšaju plodnost. Važno je istaći da su takve terapije još u eksperimentalnoj fazi i da će zahtevati dodatne kliničke studije i vreme pre nego što postanu dostupne široj javnosti.
Šta ovo znači za čitaoce
Otkrića otvaraju mogućnost da se pomoću relativno jednostavnih pregleda u budućnosti proceni zdravstveni rizik povezan sa reproduktivnim organima i prilagode preventivne mere. Ipak, rezultati su još rana faza naučnih istraživanja — obećavajući, ali zahtevaju oprez i dodatne dokaze pre kliničke primene.
Izgled narednih godina: istraživanja o ulozi postreproduktivnih jajnika i razvoj dijagnostičkih testova mogli bi promeniti pristup prevenciji i lečenju bolesti povezanih sa starenjem kod žena.
Pomozite nam da budemo bolji.
