Arheolozi iz Colchester Archaeological Trust pronašli su fosil ihtiosaura u rimskoj jami u Kolčesteru, nalaz koji je ocenjen kao izuzetan jer pokazuje da su ljudi pre oko 1.900 godina namerno skupljali velike fosile. Fosil, star oko 100 miliona godina, iskopan je 2024. na lokaciji nekadašnje Essex County Hospital u Lexden Roadu i verovatno potiče sa istočne obale Kenta (greensand). Objavljena studija povezuje rimske stanovnike sa ranim oblicima interesovanja za fosile i osvetljava kako su antičke zajednice tumačile ostatke davne prošlosti.
Izuzetan fosil ihtiosaura iz rimske jame otkriva ranu „paleontologiju“ u Kolčesteru
The vertebra, found during excavations in Colchester, is the earliest known deliberately-collected ichthyosaur fossil, archaeologists say [Henry Godfrey-Evans/BBC]
Arheolozi iz Colchester Archaeological Trust otkrili su fosil ihtiosaura u jasno datiranoj rimskoj jami na lokaciji nekadašnje bolnice Essex County Hospital u Lexden Roadu. Nalaz, datovan na oko 100 miliona godina po starosti fosila, ali i smešten u ljudski kontekst pre približno 1.900 godina, stručnjaci ocenjuju kao izuzetno važan za razumevanje kako su antičke zajednice tumačile prastare ostatke.
Otkriće i zašto je važno
Fosil je iskopan tokom arheoloških iskopavanja 2024. godine, a tim je nedavno završio studiju o njegovom poreklu. Prema proceni istraživača, reč je o najranijem poznatom primeru namernog prikupljanja ihtiosaura — što predstavlja direktnu vezu sa onim što danas nazivamo paleontologijom.
„To što je fosil sačuvan, prenošen i predmet ljudske interakcije čini ga zaista posebnim i važnim“, rekao je Xander Smith, viši pomoćnik na terenu.
Poreklo fosila
Arheolozi veruju da je fosil potekao sa istočne obale Kenta, iz oblasti u kojoj su Rimljani vađali građevinski kamen poznat kao greensand. Taj kamen korišćen je u izgradnji antičkog Kolčestera (tada Camulodunum), a fosil je verovatno dopremljen i namenjen da bude odložen zajedno sa drugim vrednim predmetima u jamu.
The discovery of the fossil in a securely-dated Roman pit "made it entirely exceptional", said archaeologist Patrick Spencer [Henry Godfrey-Evans/BBC]
Arheološki kontekst i objava
Nalaz je posebno značajan zato što je fosil pronađen u jamu koja se može pouzdano datirati u rimski period, što pruža retku i neposrednu sliku o tome kako su ljudi pre skoro dva milenijuma viđali i odnosili se prema ostacima drevnog sveta. Glavni autor studije, Patrick Spencer, zajedno sa Adamom Wightmanom i Laura Pooley iz Trusta, objavio je rezultate istraživanja u naučnom časopisu.
Tokom rimskog prisustva u Britaniji, veliki fosili i drevni ostaci često su tumačeni kao tragovi mitskih bića, heroja ili drugih legendi — ovaj nalaz potvrđuje takve kulturne interpretacije i daje uvid u rani odnos ljudi prema fosilima.
Širi kontekst lokaliteta
Osim fosila, na lokaciji u Lexden Roadu pronađen je i kovčeg sa ostacima rimske žene. Područje je planirano za izgradnju kompleksa od 120 stambenih jedinica, a nalazi dodatno naglašavaju arheološku vrednost zone pred njenom transformacijom.
Zaključak: Ovaj fosil nije samo vredan po svom paleontološkom poreklu već i zbog sloja ljudskog značenja koje mu je pripisano u rimsko doba — retka veza između antičkog društva i duboke geološke prošlosti.
Pomozite nam da budemo bolji.
