Sažetak: Ruski Africa Corps intervenisao je u Niameju i pomogao lojalnim snagama da povrate Vazdušnu Bazu 101, pokazujući da Moskva sve češće štiti vojna režima u Sahelu. Iako takve intervencije sprečavaju trenutne pretnje po vlast, insurgencija ostaje nerešena, a nezadovoljstvo unutar vojski može dovesti do novih kriza. Rat u Ukrajini ograničava ruske kapacitete, pa će podrška verovatno ostati ograničena ali strateški važna.
Rusija u Sahelu: Da li više štiti saveznike nego što se bori protiv džihadista?
The embrace of Russia by Niger, and other Sahel states, has been seen as a rejection of the post-colonial Western powers [AFP via Getty Images]
Prošlog vikenda, kada su pobunjeni vojnici zauzeli stratešku Vazdušnu Bazu 101 u Niameju, vlast u Nigeru se obratila dugogodišnjem partneru: Rusiji. Nakon noći žestokih sukoba, snage poznate kao Africa Corps pomogle su lojalnim nigerskim jedinicama da povrate kontrolu nad aerodromom.
After the mutiny was put down, state television broadcast images of the arrest of some of the soliders [APTN]
Africa Corps, za razliku od prethodnika Wagner grupe, zvanično deluje pod okriljem Ministarstva odbrane Rusije. Procene govore da ta formacija u Nigeru broji oko 200–300 ljudi i da pruža borbenu podršku, obuku i logistiku.
On Wednesday, soldiers appeared at a pro-junta rally in the capital, Niamey [AFP via Getty Images]
Šta se dogodilo u Niameju
Državna televizija je odmah nakon incidenta emitovala snimke hapšenja nekih od pobunjenika, dok je ruski ambasador u Nigeru, Viktor Voropaev, javno potvrdio ulogu ruskih snaga u „suzbijanju pobune“. Stručnjaci ocenjuju da je takva intervencija imala simbolički značaj jer je spriječila da se vlast dodatno destabilizuje.
Niger's Gen Abdourahamane Tiani (C), Mali's Gen Assimi Goïta (L) and Burkina Faso's Capt Ibrahim Traoré (R) came together for the first heads of state summit of the AES in 2024 [Reuters]
„Nije dovoljno za potpuno vraćanje stabilnosti, ali daje tim vojnim vladama politički vazduh za disanje“, kaže Beverly Ochieng iz Control Risks.
Širi kontekst: od borbe protiv džihadista do zaštite režima
Pokušaj puča ukazuje na dvosmernu ulogu Rusije u Sahelu: i dalje postoji zvanična misija suzbijanja džihadističkih grupa, ali je sve jasnije da Rusija nudi i direktnu zaštitu samih vojnih režima u Nigeru, Maliju i Burkini Faso. To podiže pitanja o dugoročnim posledicama: dok je odbrana prestonica i gušenje pobuna jeftinija i brža, oslobađanje i stabilizacija velikih teritorija pogođenih insurgencijom zahteva znatno više resursa.
[BBC]
Analitičari, uključujući Jacob Boswalla, ukazuju i na ekonomske motive: transakcioni karakter ranijih angažmana (Wagner, a sada Africa Corps) pokazuje da zaštita saveznika često ide uz pristup prirodnim resursima — u Maliju se pominje zlato, a u Nigeru posebno uranijum.
Zavisnost, granice i rizici
Nešto što junte retko ističu jeste rastuća zavisnost od Moskve za ključne bezbednosne intervencije. Istovremeno, rat u Ukrajini ograničava ruske kapacitete — Moskva će, čini se, zadržati „dovoljan“ nivo snaga i zaliha da garantuje pouzdanost saveznika, ali nema resurse za dugotrajne i opsežne kontraofanzive širom Sahela.
To znači da će strategija verovatno ostati fokusirana na relativno ograničene, ali brze intervencije „visokog uticaja“ — dovoljno da sačuvaju režime, ali nedovoljno da reše dublje uzroke nasilja i unutrašnje nezadovoljstvo, koje i dalje dovodi do pobuna i slabosti u lancima snabdevanja i opreme za kontrainsurgenciju.
Politika i propaganda
Vojne vlasti u regionu često grade narativ suvereniteta i oslobođenja od bivših kolonijalnih sila — što je politički kompatibilno sa pristupom Rusije. U isto vreme postoji intenzivna medijska borba: nigerske vlasti i Rusija optužuju „spoljašnje sile“, dok Francuska kategorički odbacuje optužbe o destabilizaciji.
Zaključak: Ruska intervencija u Niameju pokazuje da Moskva može igrati presudnu ulogu u zaštiti vlada u Sahelu. Međutim, ta zaštita ne rešava osnovne bezbednosne probleme i ne uklanja rizik od novih pobuna, a ograničenja koja nameće sukob u Ukrajini znače da će ruska pomoć verovatno ostati selektivna i taktička.
Pomozite nam da budemo bolji.
