Video i fotografija koje su se širile društvenim mrežama bile su pogrešno predstavljene kao scena nasilja u Nigeriji, DR Kongu ili Sudanu. AFP Fact Check je otkrio da snimak potiče iz severne Tanzanije i prikazuje ženu iz plemena Hadzabe koja spava; kasniji snimak pokazuje da se budi i odvodi dete. Objave su zloupotrebile stvarne konflikte kako bi emotivno manipulisale korisnicima.
Video Iz Tanzanije, Ne Iz Ratne Zone: Majka Iz Plemena Hadzabe Spavala — Nije Reč O Ubistvu
Screenshot of the false Facebook post, taken on September 1, 2026
Video i fotografija koje su široko deljene na društvenim mrežama predstavljeni su kao scena iz Nigerije, istočnog DR Konga ili Sudana u kojoj je dete pokušalo da probudi svoju navodno ubijenu majku. Nakon provere, AFP Fact Check je utvrdio da su tvrdnje neistinite: snimak prikazuje članove plemena Hadzabe iz severne Tanzanije, a žena na snimku spava — kasniji snimak pokazuje da se budi i uzima dete u naručje.
Screenshot of the false X post, taken on September 1, 2026
Šta je cirkulisalo
Na Facebooku i platformi X pojavljivale su se objave koje su fotografiju i video istog para predstavljale kao posledicu nasilja u Nigeriji, istočnom DR KONGU ili Sudanu. Jedna Facebook objava iz Nigerije (objavljena 30. juli 2026.) tvrdila je da su "teroristi ubili majku", dok su druge objave (17. avgust i 27. jul 2026.) tvrdile da je snimak iz istočnog Konga odnosno Sudana i koristile ga kao apel za pomoć.
Screenshot of the false X post, taken on September 1, 2026
Provera činjenica i izvori
AFP je uradio reverznu pretragu i identifikovao originalni snimak visoke rezolucije objavljen na YouTube kanalu "HadzabeTribeFamily" 1. avgusta 2026. i prvobitnu Facebook objavu istog materijala od 22. jula 2026. Naslov originalne objave glasio je: "A Mother's Absence Creates a Scary Moment for Her Little Son".
Screenshot comparing the scene from the false X post (left) and the original Facebook post, taken on September 2, 2026
Nadalje, nalaz iz 3. avgusta 2026. — objava koja prati prvi snimak — pokazuje da se žena budi, podiže dete i odlazi iz kadra, što opovrgava tvrdnje o ubistvu. AFP-ov novinar u Tanzaniji kontaktirao je broj sa Facebook profila; muškarac koji se predstavio kao turistički vodič "Samson" iz regiona Manyara potvrdio je da snimci prikazuju način života plemena Hadzabe i da se u videu čuje hadza jezik. Prema njegovom prevodu, žena govori detetu: "Šta nije u redu? Idemo kući... hodaj, idemo" pre nego što ga podigne.
Screenshot showing the bio of the Facebook account, taken on September 2, 2026
National Geographic opisuje Hadzabe (Hadza) kao lovačko-sakupljačko stanovništvo iz severne Tanzanije, sa oko 1.300 članova, koje ne drži stoku i ne uzgaja ili skladišti hranu.
Screenshot showing the follow-up post published by the Facebook account, taken on September 3, 2026
Kontekst koji je zloupotrebljen
Objave su zloupotrebile stvarne sukobe i humanitarne krize — poput borbi u istočnom DR KONGU (uključujući aktivnost grupe M23) i sukoba u Sudanu (između vojske i RSF) — da bi emotivno manipulisale korisnicima i širile dezinformacije. Takve konstrukcije umanjuju poverenje javnosti i odvlače pažnju od stvarnih, dokumentovanih žrtava konflikata.
Kako proveravati slične tvrdnje
Proverite izvor: Tražite originalni video ili objavu, datum i nalog koji je prvi podelio snimak.
Koristite reverznu pretragu slika i video ključnih frejmova: To često otkriva ranije ili originalne objave.
Tražite prateći materijal: Ako postoji kasniji snimak koji pokazuje nastavak događaja, to može potvrditi ili opovrgnuti tvrdnje.
Zaključak
Video koji je kružio kao dokaz zločina u Nigeriji, DR Kongu ili Sudanu zapravo prikazuje članove plemena Hadzabe u severnoj Tanzaniji i nije reč o ubistvu. Ovo je primer kako emotivne i uznemirujuće snimke mogu biti izvan konteksta predstavljene radi širenja dezinformacija o sukobima u Africi. Pre deljenja, proverite izvor i koristite alate za proveru vidiomaterijala.
Pomozite nam da budemo bolji.
