Nutrije pomažu oporavku močvara Velikih jezera — smanjenje invazivnog trstika za 71%

Nutrije, ne dabrovi: neocekivani pomagači u obnovi močvara Velikih jezera

Veliki, poluvodni glodari sa izraženim sjekutićima — nutrije — pokazali su se kao važni saveznici u obnavljanju degradiranih močvarnih staništa duž Velikih jezera. Iako ne grade brane kao dabrovi, nutrije intenzivno seku invazivne vrste trstika i prave legla od tih biljaka, pri čemu značajno utiču na strukturu vegetacije i biodiverzitet.

Kako nutrije utiču na trstik

Uska vrsta trstika Typha angustifolia, unesena u Severnu Ameriku u 19. veku, i njen hibrid sa autohtonim trstikom, Typha x glauca, veoma su agresivne invazivne biljke u močvarama. Nutrije seku stabljike ispod vodene površine, uklanjajući „drenažni” kanal preko kojeg biljka transportuje kiseonik do korena. To onemogućava rast visokih gusto zasađenih zasada i stvara mozaik otvorenih mesta u kojem mogu da rastu različite autohtone vrste.

Dokazi iz istraživanja

Istraživači sa Loyola University Chicago, University of Connecticut i partnerima iz Sault Ste. Marie Tribe of Chippewa Indians pratili su močvaru koja povezuje Munuscong River i St. Marys River (između jezera Superior i Huron). Gde su nutrije bile prisutne, pokrivenost invazivnog hibridnog trstika smanjila se za 71%. Uklanjanje visokih zasada takođe je dovelo do smanjenja prisustva evropskog plutajućeg leknja (Hydrocharis morsus-ranae), koji često raste među trstikom.

Autori studije ističu da doprinos i žrtva figure Wazhashkin iz priča naroda Ojibwe simbolizuju ulogu nutrija u preuređivanju staništa i obezbeđivanju mesta za druge organizme.

Kulture i upravljanje

Nutrija (u jeziku Ojibwe poznata kao Wazhashkin) ima kulturnu važnost za narode Ojibwe Velikih jezera; u pričama o stvaranju ona donosi mali komad zemlje koji postaje Otok Kornjače, današnja Severna Amerika. Kombinovanje tradicionalnog znanja i naučnih podataka doprinelo je boljem razumevanju ekološke uloge vrste.

Imitacija ponašanja nutrija kao upravljačka mera

Pošto nutrije nisu prisutne u svimmočvarama, a njihove populacije su opale u SAD tokom poslednjih decenija, istraživači su testirali ljudsku tehniku koja oponaša sečenje nutrija: košenje trstika ispod nivoa vode. Taj pristup doveo je do sličnih smanjenja pokrivenosti invazivne biljke na lokacijama bez nutrija, pa se predlaže kao potencijalna alatka u restauraciji. Takve mere bi trebalo evaluirati i primenjivati lokacijski, uz monitoring odgovora drugih organizama.

Širi kontekst i poziv na dalje istraživanje

Obnova priobalnih močvara Velikih jezera važnija je nego ikada: nekada su zauzimale preko 1.000.000 hektara, a danas je ostalo oko polovine zbog urbanizacije, odvodnjavanja i invazivnih vrsta. U nekim državama, poput Ilinoisa, izbrisano je i do 90% izvornih močvarnih površina. Takođe, promene u pravnoj zaštiti (npr. odluka Vrhovnog suda SAD u slučaju Sackett v. EPA, 2023) smanjile su opseg savezne zaštite nekih močvarnih područja, što dodatno otežava restauraciju.

Tim koji se potpisuje kao Team Typha poziva na dodatna istraživanja kako bi se procenilo kako sistematsko uklanjanje trstika — bilo putem nutrija ili ljudskih intervencija — utiče na celu zajednicu biljaka i životinja. Ako dalja ispitivanja potvrde pozitivne efekte, imitacija rada nutrija mogla bi postati vredan dodatak strategijama očuvanja i restauracije močvara.

Ključne tačke: nutrije smanjuju invazivni hibridni trstik za oko 71% na proučavanoj lokaciji; sečenje trstika ispod vodene površine može oponašati taj efekat; kombinacija nauke i tradicionalnog znanja olakšava planiranje restauracije.