Novo istraživanje pokazuje da uzgoj pacifičkih kamenica može doprineti uklanjanju atmosferskog CO2 jer njihov uticaj dovodi do rasta brojnosti fitoplanktona i pojačane fotosinteze. Eksperiment kineskog tima trajao je četiri meseca u kontrolisanim bazenima i pokazao je da umeren broj jedinki daje najbolje rezultate, dok previsoka gustina može umanjiti korist. Rad je objavljen u PNAS, uz napomenu da su potrebne dodatne terenske studije.
Kako kamenice mogu pomoći hlađenju planete: nova studija otkriva važan efekat fotosinteze
Kamenice i klima: kako školjkari utiču na uklanjanje CO2
Novo istraživanje rasvetljava mehanizme kojima uzgoj kamenica doprinosi uklanjanju ugljen‑dioksida iz atmosfere. Prema izveštaju na Phys.org i samoj studiji objavljenoj u časopisu Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS), rezultati ukazuju da pacifičke kamenice mogu imati značajan pozitivan uticaj na lokalne cikluse ugljenika.
Šta su naučnici uradili
Istraživački tim iz Kine posmatrao je eksperimente u kontrolisanim bazenima tokom četiri meseca. U pojedinim bazenima bilo je velike gustine kamenica, u drugim umeren broj jedinki, a kontrolni bazeni nisu sadržali kamenice. Naučnici su merili nivoe ugljenika i brojnost fitoplanktona — ključnih fotosintetskih organizama u morskim ekosistemima.
Glavni nalazi
Kamenice deluju na nekoliko načina: filtriraju zagađivače, talože ugljenik u školjkama i u morskom talogu, ali isto tako oslobađaju deo ugljenika kroz respiraciju i proces izgradnje školjki. Eksperiment je pokazao da prisustvo kamenica u većini slučajeva dovodi do porasta brojnosti fitoplanktona u okolnoj vodi. Pošto fitoplankton fotosintetizuje, on preuzima rastuće količine CO2 i oslobađa kiseonik, što u celini čini fotosintezu dominantnim procesom u sistemu.
„Na nivou ekosistema, fotosinteza je značajno pojačana i pojavljuje se kao dominantni proces.”
Autori zaključuju da upravo ovaj domino‑efekat — kamenice → više fitoplanktona → pojačana fotosinteza — objašnjava zašto u posmatranim uslovima kamenice mogu ukloniti više ugljenika nego što ga emituju.
Ograničenja i implikacije
Istraživači su uočili da prevelika gustoća kamenica u jednoj tački može umanjiti korist: prenapučenost može smanjiti udeo pozitivnog efekta, dok umerena gustoća daje najbolje rezultate. Autori naglašavaju da su ovo laboratorijski uslovi i da su potrebne dodatne studije na otvorenom moru i u različitim ekološkim uslovima kako bi se procenila dugoročna efikasnost i skalabilnost uzgoja kamenica kao strategije za ublažavanje klimatskih promena.
Zaključak: Pod kontrolisanim uslovima, uzgoj pacifičkih kamenica može pojačati fotosintezu fitoplanktona i doprineti neto uklanjanju CO2, ali primena u praksi zahteva oprez, pravilno upravljanje gustinom nasada i dalje istraživanje.
Izvor: Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS). Prvobitni eksperimentalni rad sproveli su istraživači iz Kine; izveštaj je preneo Phys.org.
Pomozite nam da budemo bolji.
