Solarion arienae je novo otkriven jedanćelijski eukariot pronađen u kulturi morskih cilijata iz hrvatskih voda. Zbog svoje filogenetske pozicije i jedinstvenih mitohondrija, ne uklapa se u poznate grane eukariota i predstavlja novi filum podeljen sa Meteora sporadica. Mitohondrije ovog organizma nose gen secA, što je direktan dokaz ranije nezavisnosti proto-mitohondrija i jača endosimbiontsku teoriju o poreklu mitohondrija. Studija je objavljena u časopisu Nature.
Solarion arienae — mikroskopsko „sunce“ koje otvara novu granu u stablu života
Otkriće novog mikroorganizma Solarion arienae pruža jedinstven uvid u rane faze ćelijske evolucije i sugeriše postojanje do sada nepoznate grane eukariota. Organizman je pronađen slučajno u kulturi morskih cilijata prikupljenih iz hrvatskih voda 2011. godine, nakon što su cilijati iznenada uginuli i otkrili sitne stanice koje su prethodno ostale neprimećene.
Kako je otkriven
Istraživači su dugo negovali kulturu cilijata iz uzoraka prikupljenih 2011. godine. Tek kada su glavne ćelije kulture masovno uginule, u kulturi su se jasno videle veoma male, slabo pokretne ćelije novog organizma. Naučnici su ih nazvali Solarion arienae.
Građa i neobične mitohondrije
Solarion je jednoćelijski eukariot sa membranom omeđenim jezgron bogatim DNK i sa mitohondrijama — organelama u kojima se pretvara energija. Međutim, mitohondrije ovog organizma se značajno razlikuju od svih dosad poznatih: sadrže gen secA, koji je povezan sa prebacivanjem proteina preko bakterijske membrane i predstavlja genetski trag ranije nezavisne prirode proto-mitohondrija.
Evolucioni značaj
Filogenetske analize pokazuju da Solarion ne pripada poznatim grupama eukariota. On je svrstavan u novoopisan filum koji deli sa drugim neobičnim protistom Meteora sporadica, a taj filum je deo novo definisanog carstva koje uključuje i daleke rodoslove poput Provora i Hemimastigophora. Prisutnost gena secA u mitohondrijama Solariona predstavlja direktan dokaz za hipotezu da su mitohondrije nekada bile nezavisne bakterije pre nego što su postale trajne ćelijske organele.
„Solarion nam omogućava da zavirimo u veoma staru fazu ćelijske evolucije koju smo do sada mogli rekonstruisati samo indirektno“, poručuju protistolozi Ivan Čepička i Marek Valt sa Karolinuma u Pragu, vodeći autori studije.
Zašto je otkriće važno
Ovaj organizam deluje kao živi fosil: nosi molekularne ostatke koji osvetljavaju sposobnosti proto-mitohondrija pre njihove potpune integracije u eukariotsku ćeliju. Takvi podaci pomažu da se bolje razume kako su poslednji zajednički preci eukariota međusobno sarađivali i kako je nastala današnja ćelijska kompleksnost.
Studija je objavljena u časopisu Nature. Autori ističu da otkriće pokazuje koliko još biodiverziteta može biti skriveno u malo istraženim ili zanemarenim uzorcima.
Pomozite nam da budemo bolji.
