Nova studija pokazuje da su afričke šume od 2010. postale neto izvor ugljenika, sa gubitkom od oko 106 miliona tona biomase godišnje u periodu 2010–2017. Najugroženije regije su DRC, Madagaskar i delovi Zapadne Afrike. Istraživači upozoravaju da su potrebne hitne mere i značajno veće finansiranje inicijativa poput TFFF kako bi se sačuvale šume i zadržala njihova uloga u ublažavanju klimatskih promena.
Afričke šume postale neto izvor ugljenika — hitan poziv za zaštitu
Nova međunarodna studija pokazuje da su afričke šume od oko 2010. godine prešle iz uloge neto upijača ugljenika u neto izvor emisija, što predstavlja ozbiljan izazov za globalne napore u borbi protiv klimatskih promena.
Ključni nalazi
Analiza koja se oslanja na satelitske podatke i metode mašinskog učenja utvrdila je da su afričke šume između 2010. i 2017. izgubile približno 106 miliona tona biomase godišnje, što je okvirno jednako masi od oko 106 miliona automobila. Najveći gubici zabeleženi su u tropskim vlažnim šumama Demokratske Republike Kongo, na Madagaskaru i u delovima Zapadne Afrike. Kontinent je beležio neto dobitak ugljenika u periodu 2007–2010, ali je nakon 2010. došlo do preokreta.
Uzroci i posledice
Glavni uzroci su ljudske aktivnosti: intenzivnije krčenje za poljoprivredu, širenje infrastrukture i rudarski projekti. Istovremeno, klimatsko zagrevanje smanjuje otpornost ekosistema, pa degradacija šuma dovodi do dodatnog otpuštanja ugljen-dioksida umesto njegovog zadržavanja.
Heiko Balzter, jedan od vodećih autora i direktor Instituta za ekološke budućnosti Univerziteta u Leicesteru, naglašava: „Potrebno je brzo proširiti finansijske mehanizme i zaštitne politike da bi se sačuvale kritične šumske površine.“
Studija je objavljena u časopisu Scientific Reports i vođena je istraživačima sa National Centre for Earth Observation i univerziteta u Leicesteru, Sheffieldu i Edinburghu. Autori upozoravaju da nastavak trenutnih trendova ugrožava ulogu šuma kao prirodnih "amortizera" klimatskih promena, sa dugoročnim posledicama po biodiverzitet, lokalne zajednice i globalnu klimu.
Finansiranje i rešenja
Za primer modela usmerenog na očuvanje navode se inicijativa Tropical Forest Forever Facility (TFFF), koja teži mobilizaciji više od 100 milijardi dolara za nagrađivanje zemalja koje ostave šume netaknutim. Do sada je u okviru inicijative uloženo oko 6,5 milijardi dolara — znatno manje od potrebnog iznosa za postizanje globalnog efekta. Istraživači pozivaju vlade, međunarodne organizacije i privatne investitore na hitno povećanje finansijske podrške, uvođenje strožih zaštitnih mera i ciljanih politika koje će suzbiti pritiske poput rudarenja i pretvaranja šuma u poljoprivredno zemljište.
Bez brze, koordinisane akcije postoji realan rizik da svetske šume izgube svoju ključnu ulogu u ublažavanju klimatskih promena — posledice će biti globalne.
Pomozite nam da budemo bolji.
