Istraživanje genetskih uzoraka pokazuje da je hibridni oblik komarca Culex pipiens f. molestus verovatno nastao pre više od 1.000 godina, a da se danas češće javlja u velikim gradovima. Hibridni komarci koji ubadaju i ptice i ljude povećavaju rizik od prenošenja virusa Zapadnog Nila, posebno uz duže i toplije periode aktivnosti komaraca. Stručnjaci naglašavaju važnost praćenja populacija i preventivnih mera — ličnih i javnozdravstvenih — kako bi se smanjio rizik.
Hibridni komarci češći u velikim gradovima — veći rizik od virusa Zapadnog Nila
Novo genetsko istraživanje otkriva da oblik gradskog komarca Culex pipiens f. molestus — poznat kao „komarac londonskog metroa“ — ima starije poreklo nego se ranije verovalo. Analiza oko 12.000 DNK uzoraka ukazuje da je ljudska ili hibridna varijanta verovatno nastala na području povezanom sa antičkim Egiptom pre više od 1.000 godina.
Ključni nalazi
Istraživanje pokazuje da komarci koji ubadaju i ptice i ljude nisu toliko brojni koliko se ranije smatralo, ali se češće pojavljuju u većim urbanim sredinama. To znači da urbanizacija — širenje gradova i približavanje ljudskih naselja prirodnim staništima ptica — može povećati kontakt među vrstama i tako olakšati prenos patogena sa ptica na ljude.
Lindy McBride, docentkinja ekologije, evolucione biologije i neurologije na Univerzitetu Princeton: „Naš rad donosi nove uvide u to kako se ovaj komarac genetski razlikuje od mesta do mesta — uvid koji nam može pomoći da bolje razumemo ulogu vrste u prenošenju virusa Zapadnog Nila sa ptica na ljude.“
Zašto je to važno
Kombinacija većeg broja hibridnih komaraca u urbanim sredinama i dužeg perioda njihove aktivnosti zbog sve toplije klime pojačava rizik od pojave vektorski prenosivih bolesti, uključujući virus Zapadnog Nila. Dugotrajnije toplo vreme produžava sezonu komaraca i povećava mogućnosti prenosa virusa.
Šta se može učiniti
Vlade i međunarodne organizacije rade na strategijama za kontrolu vektora — među njima je i Globalni odgovor na kontrolu vektora (GVCR 2017–2030). Lokalna i individualna zaštita takođe igra važnu ulogu:
- Nosite dugu odeću i koristite odgovarajući insekt-repelent na izloženim delovima tela;
- Uklonite stajaću vodu oko kuća (posude, odvode, stare gume) gde komarci polažu jaja;
- Postavite mreže na prozore i vrata; održavajte lokalne mere kontrole komaraca u zajednici;
- Ako se pojave simptomi kao što su visoka temperatura, glavobolja, bolovi u mišićima ili neuobičajeni neurološki znaci (zbunjenost, ukočen vrat), obratite se lekaru — većina infekcija Zapadnim Nilom je blaga, ali retko može dovesti do ozbiljnih komplikacija.
Ovo istraživanje podseća da su ekološke promene, urbanizacija i klimatske promene međusobno povezani faktori koji utiču na rizik od prenošenja bolesti. Bolje razumevanje genetske raznolikosti komaraca i praćenje njihovih populacija pomoći će u ciljanijim i efikasnijim merama prevencije.
Pomozite nam da budemo bolji.
