Arheolozi Univerziteta Bar‑Ilan otkrili su ostatke nove kraljevske palate na Aleksandrijumu, na severozapadnom obodu utvrđenja koje dominira nad Jordanskom dolinom. Pronađeni su fragmenti u herodovskom stilu, uključujući dva bubnja stubova dimenzija 40×60 cm, što ukazuje na raskošniji kraljevski kompleks. Ispitivanja su obnovljena u martu uz podršku Ministarstva za nasleđe, a cilj je rasvetliti ulogu tvrđave tokom hasmonejskog i herodovskog perioda.
Otkrivena nova kraljevska palata na Aleksandrijumu — Herodovski elementi potvrđuju raskoš kompleksa
Izuzetan nalaz na vrhu Aleksandrijuma
Tim izraelskih arheologa sa Univerziteta Bar‑Ilan otkrio je ostatke nedavno identifikovane kraljevske palate na severozapadnom obodu antičkog utvrđenja Aleksandrijum, koje se uzdiže oko 650 metara iznad Jordanske doline, na masivu Sartaba.
Nakon ponovnog početka sistematskih iskopavanja u martu, istraživači su na tom poziciju pronašli arhitektonske fragmente koji ukazuju da je tvrđava bila deo znatno većeg i raskošnijeg kraljevskog kompleksa nego što je to do sada bilo poznato.
„Ovo baca novo svetlo na arhitektonski stil i funkciju lokaliteta, koju Josif Flavije ne pominje, a on je naš jedini pisani izvor za taj period“, rekao je dr Dvir Raviv sa Univerziteta Bar‑Ilan, direktor iskopavanja. „Zato je svaki arheološki nalaz važan.“
Među ključnim nalazima nalaze se dva bubnja stubova prečnika 40 cm i visine 60 cm. Raviv navodi da oblik i dimenzije odgovaraju monumentalnom herodovskom stilu iz 1. veka n. e., poznatom sa lokaliteta poput Masade, što potvrđuje pretpostavku o kraljevskom karakteru otkrivenih građevina.
Alexandrium (Aleksandrijum) se smatra palatnom tvrđavom koju je podigao hasmonejski kralj Aleksandar Janais (Alexander Yannai), a kasnije ju je obnavljao Herod Veliki. Josif Flavije opisuje ovaj lokalitet kao „tvrđavu sagrađenu u velikom sjaju na visokoj planini“; tokom istorije služio je kao zatvor, mesto prijema gostiju, pa i za kraljevske sahrane.
Istorički izvori beleže da su Rimljani razarali lokalitet 57. godine p. n. e., nekoliko godina nakon osvajanja Judeje pod generalom Pompejom 63. p. n. e. Raviv podseća i na mogućnost da su jevrejski pobunjenici koristili tvrđavu tokom Velikog ustanka protiv Rima (66–73. n. e.).
Poslednja sistematska iskopavanja na Aleksandrijumu vođena su tokom 1980‑ih, ali bez objavljenog konačnog izveštaja. Novi tim je, stoga, počeo „od nule“, oslanjajući se na ostale materijalne dokaze i beleške ranijih istraživača — među poznatijim ostacima iz ranijih radova je i beli mozaik na istočnom obodu palate.
Organizacija iskopavanja i politički kontekst
Radove vodi Univerzitet Bar‑Ilan u saradnji sa Službenikom za arheologiju Civilne uprave u Judeji i Samariji (lokalitet se nalazi u Zoni C, pod izraelskom administrativnom i bezbednosnom nadležnošću). Ministarstvo za nasleđe podržalo je obnovu iskopavanja, a vlada je takođe izdvojila značajna sredstva za očuvanje lokaliteta u Zoni C.
TPS‑IL navodi da izraelski arheolozi imaju poteškoća s međunarodnom publikacijom nalaza iz Judeje i Samarije, što prema njihovom izveštaju predstavlja problem u akademskoj saradnji. Istovremeno, u javnoj raspravi pojavljuju se i različita stanovišta o proširenju jurisdikcije Israel Antiquities Authority na Judeju i Samariju: zagovornici tvrde da bi to unapredilo očuvanje nalaza, dok kritičari upozoravaju da bi promena mogla otežati međunarodnu saradnju.
Raviv ocenjuje da su otkrića ove sezone verovatno tek početak i da naredne kampanje mogu dodatno razjasniti funkciju i raspored palate u okviru šireg kompleksa. Tim nastavlja radove i planira dalje analize pronađenih fragmenata kako bi rekonstruisao delove građevine.
Značaj nalaza
Fizički dokazi sa Aleksandrijuma imaju važnu ulogu u dopunjavanju i proveri istorijskih izvora kao što je Josif Flavije, jer pružaju direktan uvid u arhitekturu, funkcije i stratigrafiju lokaliteta iz perioda Hasmonejaca i Heroda.
Pomozite nam da budemo bolji.
