U Nacionalnom parku Gir u saveznoj državi Gujarat azijski lavovi beleže značajan oporavak zahvaljujući decenijama zaštite i podršci lokalnih zajednica. Populacija je porasla sa 627 na 891 jedinku u pet godina, ali rast donosi i veće sukobe sa ljudima i stokom. Stručnjaci upozoravaju na genetsku ranjivost zbog koncentracije populacije, dok zaštitne mere pozitivan uticaj šire na biodiverzitet regiona.
Indijski ponos — Azijski lavovi se vraćaju u Nacionalni park Gir
U Nacionalnom parku Gir u indijskoj državi Gujarat snažan režanj odjeknuo je kroz savanu pre nego što se u silueti pojavila lavica — simbol uspeha dugogodišnjih napora za očuvanje vrste koja je bila na ivici izumiranja.
Uspeh očuvanja
Gir obuhvata oko 1.900 km² savane, akacije i tikovih šuma i ostaje poslednje veliko utočište azijskih lavova. Nakon više od tri decenije ciljane zaštite, populacija je porasla sa 627 na 891 jedinku u poslednjih pet godina, što je, kako ističu zvaničnici, razlog za ponos.
Park je unapređen kroz zaštitu vegetacije, obezbeđivanje izvora vode i puteva, pa čak i izgradnju bolnice za divlje životinje. Te mere, uz snažnu podršku lokalnih zajednica i skoro potpunu eliminaciju krivolova, doprinele su ovom oporavku.
Od istorijske krize do oporavka
Azijski lavovi su nekada nastanjivali područje od Bliskog istoka do Indije, ali su početkom 20. veka gotovo nestali — ostalo je oko 20 jedinki. Zahvaljujući merama zaštite, 2008. su preklasifikovani sa najkritičnije liste IUCN-a i danas su u kategoriji "ugrožena".
"To je za nas stvar ponosa", kaže Ramratan Nala, šef parka, dok njegov zamenik Prashant Tomas dodaje: "Ovo su naši lavovi."
Rast populacije i novi izazovi
Kako populacija raste, lavovi sve češće napuštaju granice parka: otprilike polovina se kreće po području od oko 30.000 km². To donosi i porast konflikata sa ljudima — ubistva stoke skočila su sa 2.605 u periodu 2019–20 na 4.385 u 2023–24. Ne postoje precizni zvanični podaci o napadima na ljude, ali stručnjaci procenjuju oko 25 slučajeva godišnje, povremeno i tragični incidenti koji dospevaju u vesti.
Stručnjaci upozoravaju i na genetsku ranjivost vrste zbog koncentracije cele populacije u jednoj regiji, iako vlasti u Gujaratu ističu da su jedinke razdvojene u desetak satelitskih grupa. Sporovi oko preseljenja lavova i stvaranja druge, geografski odvojene populacije ostaju nerešeni, uključujući i neslaganje s određenim sudskim nalozima.
Širi ekološki uticaj
Biolozi opisuju azijske lavove kao "značajnu vrstu za očuvanje": štiteći ih, čuva se i širi biodiverzitet šumskih staništa. Lokalne zajednice, motivisane kulturnim, verskim i ekonomskim razlozima — pre svega turističkim prihodima — pokazuju visok stepen prihvatanja i zaštite lavova, što je jedan od ključnih faktora uspeha.
Iako su izgledi za dugoročnu sigurnost vrste i dalje neizvesni, trenutni zamah u zaštiti jasno pokazuje koliko kombinacija zakonskih mera, lokalne podrške i upravljanja staništem može da obnovi vrstu iz ivice izumiranja.
pa/pjm/rsc
Pomozite nam da budemo bolji.
