Invazija azijskog močvarnog jeguljka preti Everglejdsu — stručnjaci: opasniji za močvare od burmanskog pitona

Azijski močvarni jeguljak, invazivna slatkovodna riba koja diše vazduh, širi se kroz delove Floride i već ozbiljno ugrožava lokalne ekosisteme, posebno u severnom delu Everglejdsa i u utočištu Arthur R. Marshall Loxahatchee u okrugu Palm Beach.

Šta se dešava

Prvi zapisi jeguljka u slatkovodnim kanalima Tampе i jugoistočne Floride datiraju iz 1997. godine, a laboratorija Florida International University potvrdila je prisustvo vrste u Marshall Loxahatchee 2025. godine (moguće da je riba bila prisutna i ranije). Od tada su istraživači zabeležili nagli pad populacija rečnih rakova, južnih leopard-žaba i sitnih riba — ključnih izvora hrane za plitkovodne ptice koje u tom području love.

Zašto je problem ozbiljan

U.S. Fish and Wildlife Service je u aprilu 2025. označio azijskog močvarnog jeguljka kao "High Risk" zbog istorije invazivnog ponašanja i pogodnosti klimatskog podudaranja za širenje po kontinentalnom delu SAD. Vrsta je izuzetno prilagodljiva: podnosi sušu, ukopava se u mulj da preživi niske vodene nivoe i može opstati u različitim staništima.

"Nemamo način da uklonimo ovu životinju iz močvara," rekao je Nathan Dorn, vanredni profesor i akvatički ekolog sa Florida International University. "Ako neko smisli dobar zamka, rado ću ga isprobati."

Profesor Frank Mazzotti sa University of Florida ukazuje na teškoću otkrivanja i kontrole vodenih invazivnih vrsta: dok su kopnene invazije jasnije vidljive, u vodi postoji „drugi sloj“ koji znatno komplikuje uzorkovanje i kontrolu.

Moguća poreklo i perspektive

Istraživači veruju da su jeguljci najverovatnije pobegli iz uzgajališnih bara ili su pušteni kao mamac od strane ribolovaca. Hunter Howell (University of Miami) ocenjuje da su zaustavljanje i uklanjanje vrste u ovakvom sistemu izuzetno teški ili praktično nemogući bez novih metoda detekcije i kontrole.

Mnogi stručnjaci upozoravaju da bi uticaj ove vrste na močvarna staništa mogao premašiti štetu koju su izazvali invazivni burmanski pitoni, jer jeguljci direktno pogađaju male vodene vrste koje čine osnovu lanca ishrane u tim ekosistemima.

Šta dalje?

Sadašnje poruke su jasne: potrebni su hitni monitoring, istraživanja efikasnih metoda detekcije i nove strategije kontrole da bi se ograničilo dalje širenje i dugoročne ekološke posledice. Dok se takve metode ne razviju, naučnici upozoravaju na dalji pad populacija ključnih vodnih vrsta i promenjene uslove za ptice i druge vrste koje zavise od plitkih vodenih staništa.

Izvori: The Palm Beach Post, Freshwater Biology (studija 2026), izjave istraživača iz Florida International University, University of Florida i University of Miami.