Studija Univerziteta Kembridž koristi proporciju punih i polubraće i sestara da proceni socijalnu monogamiju kod sisara. Ljudi imaju prosečan rejting od 66%, što ih svrstava u «premijer ligu» zajedno sa dabrovima (72%) i surikatama (60%), dok su šimpanze i delfini na oko 4%. Istraživanje se zasniva na genetskim podacima i etnografskim izvorima iz 94 društva, ali napominje da ovo meri pre svega socijalnu, a ne nužno seksualnu, monogamiju.
Koliko su ljudi zaista monogamni? Novo istraživanje stavlja nas u „premijer ligu“ životinjskog sveta
Novo istraživanje tima sa Univerziteta Kembridž procenjuje da ljudi imaju prosečan rejting socijalne monogamije od 66%, što nas svrstava u ono što autori nazivaju „premijer liga“ zajedno sa dabrovima i surikatama. Studija upoređuje proporcije punih i polubraće i sestara kod različitih sisara kako bi izvela procenu stepena monogamije.
Istraživači, predvođeni evolutivnim antropologom Markom Dybleom, koristili su kombinaciju genetičkih podataka iz studija srodstva i računarskog modela. Ljudski podaci obuhvatili su genetičke nalaze iz arheoloških nalazišta i etnografske podatke iz 94 različite društvene grupe, čime su pokušali da obuhvate vremensku i kulturnu raznolikost ljudskog ponašanja.
Ključni rezultati
Prema rezultatima objavljenim u časopisu Proceedings of the Royal Society B:
- Dabrovi: 72% (najviša ocena u studiji)
- Ljudi: 66% (svrstani u „premijer ligu“ monogamije)
- Surikate (meerkat): oko 60%
- Gorile sa planina: 6%
- Šimpanze i delfini: 4% (na donjem kraju skale)
Autori ističu zanimljiv razmak između ljudi i nemonogamnih sisara: čak i ljudska društva sa najnižim udelom punih braće i sestara (oko 26%) imaju veći procenat od najviših vrednosti registrovanih kod nemonogamnih vrsta (oko 22%).
"Ovo nije prva studija koja koristi proporciju braće i sestara kao merilo monogamije, ali jeste prva koja upoređuje ljude sa drugim sisarima," rekao je Mark Dyble za CNN.
Tumačenje i ograničenja
Autori upozoravaju da ovakav pristup meri pre svega socijalnu monogamiju (stabilne parne veze i raspodelu roditeljstva) i da ne odgovara direktno na pitanje seksualne vernosti pojedinaca. Različite kulturne institucije, mreže srodstva i istorijske okolnosti utiču na podatke, pa rezultati predstavljaju širi, vrstni obrazac, a ne univerzalnu normu za svako ljudsko društvo.
Isabel Smallegange sa Newcastle University, koja nije bila uključena u studiju, pohvalila je metod kao "pametnu novu meru" i istakla da nalaz — da su ljudi relativno monogamni u poređenju sa bliskim rođacima — podržava ideju da stabilni parni odnosi, ali i rodbinske mreže i kulturne institucije, zajedno doprinose društvenom uspehu ljudi.
Zaključak
Studija pruža kvantitativnu poredbu koja potvrđuje da su ljudi relativno monogamni u poređenju sa mnogim sisarima, ali takođe naglašava široku varijabilnost među ljudskim društvima i to da monogamija nije jedini faktor koji objašnjava socijalnu složenost i uspeh vrste Homo sapiens.
Pomozite nam da budemo bolji.
