Međunarodna studija u Communications Earth & Environment predlaže da je višegodišnja suša verovatno ključni faktor u nestanku Homo floresiensis sa ostrva Flores. Analize stalagmita i izotopa iz zuba patuljastih slonova ukazuju na pad padavina i dostupnosti sveže vode, s najintenzivnijim suvim periodom između 61.000 i 55.000 godina pre sadašnjosti. Ove promene su se vremenski poklopile sa dolaskom modernih ljudi, pa klima i susreti sa Homo sapiensom zajedno mogu objasniti njihov nestanak.
Studija: Duga suša mogla uništiti „hobite“ sa ostrva Flores
Jim Watson / AFP via Getty Images
Međunarodni tim naučnika u časopisu Communications Earth & Environment iznosi novu hipotezu o mogućem uzroku nestanka arhaične ljudske vrste Homo floresiensis — poznatih u medijima kao „hobiti“. Autori istraživanja tvrde da je višegodišnja i intenzivna suša drastično smanjila dostupnost sveže vode i plena na ostrvu Flores, što je moglo dovesti do migracija i eventualnog izumiranja populacije.
Otkrivanje i vremenski okvir
Skeleti vrste Homo floresiensis prvi put su pronađeni 2003. u krečnjačkoj pećini Liang Bua na ostrvu Flores. Odrasli pripadnici vrste imali su prosečan rast od oko 1,1–1,2 m (oko 3,5 stopa). U narednim iskopavanjima otkriveno je još desetak skeleta, a materijal ukazuje da su hobiti živeli otprilike između 100.000 i 60.000 godina pre sadašnjosti, dok je njihov nestanak datovan na period pre oko 50.000 godina.
Kako su došli do podataka
Istraživači su kombinovali geokemijske analize stalagmita iz pećine Liang Bua sa ispitivanjima izotopa kiseonika u zubima patuljastih slonova (verovatno roda Stegodon) koje su bile važna komponenta prehrane. Stalagmiti čuvaju zapis o promenama u količini padavina kroz vreme, dok izotopski sastav zuba pokazuje promene u dostupnosti pitke vode za životinje.
Glavni nalazi
Analize ukazuju da je perioada isušivanja počela oko 76.000 godina pre sadašnjosti, a da su najintenzivniji sušni uslovi trajali otprilike između 61.000 i 55.000 godina. U istom intervalu zabeležen je pad populacije patuljastih slonova i smanjena dostupnost sveže vode — promene koje se vremenski poklapaju sa nestankom Homo floresiensis iz arheološkog zapisa. Autori naglašavaju da su ovi klimatski stresori mogli primorati hobite da traže nove izvore vode i plena, čime se povećava verovatnoća susreta sa modernim ljudima koji su u tom periodu počeli da dolaze na Flores.
„Ecosistem oko Liang Bua drastično je postao suvlji u periodu kada je Homo floresiensis nestao... Letnje padavine su se smanjile, a rečna korita su povremeno presušivala, što je stvaralo pritisak kako na hobite tako i na njihovu lovinu,“ rekao je Michael Gagan, vodeći autor studije i paleoklimatolog sa University of Wollongong.
Značaj i nesigurnosti
Iako podaci ukazuju na snažan uticaj klimatskih promena, autori studije ne isključuju da je interakcija sa dolaskom modernih ljudi mogla ubrzati proces nestanka. Debata o poreklu malog rasta vrste — da li je reč o ostrvskoj patuljastosti ili doseljavanju već niskih populacija — i dalje je otvorena, kao i pitanje koji je tačno doprinos imao ljudski kontakt i druge lokalne promene staništa.
Zaključak: Kombinacija paleoklimatskih dokaza i izotopskih analiza sugeriše da su višegodišnje sušne faze značajno otežale opstanak Homo floresiensis, čime je klimatska kriza verovatno bila jedan od ključnih faktora njihovog konačnog nestanka.
Pomozite nam da budemo bolji.
